Gümrük işlemleri basitleşiyor , Türkiye AEO sistemine geçiyor kriterlere hazırmısınız ?

—  Gümrük İşlemlerinin Kolaylaştırılması Yönetmeliği

—  Yetkilendirilmiş Yükümlülerin İzlenmesi Tebliği

—  2016/13 Sayılı Genelge ( İhracatta Yerinde Gümrükleme ve İzinli Gönderici İşlemleri )

—  2013/12 Sayılı Genelge ( İnceleme ve Değerlendirme Formu Puanlaması )

 

 

 

SUNUM

BÖLÜM  1: YETKİLENDİRİLMİŞ YÜKÜMLÜ  STATÜSÜ

1) YETKİLENDİRİLMİŞ YÜKÜMLÜ STATÜSÜ NEDİR?

Yetkilendirilmiş yükümlü, gümrük yükümlülüklerini yerine getiren,  kayıt sistemi düzenli  ve izlenebilir olan, mali yeterlilik, emniyet  ve güvenlik standartlarına sahip bulunan,   kendi   oto   kontrolünü    yapabilen   güvenilir

firmalara gümrük işlemlerinde birtakım kolaylık ve imtiyazlar tanıyan uluslararası bir statüdür.

2) KİMLER YETKİLENDİRİLMİŞ YÜKÜMLÜ OLABİLİR?

Serbest   Bölgeler  dâhil  Türkiye  Gümrük  Bölgesinde  yerleşik,  en  az  üç yıldır faaliyette bulunan  gerçek ve tüzel kişiler ile kamu kurum ve kuruluşları yetkilendirilmiş yükümlü olabilir. Üç yıldan az süredir faaliyette bulunan kişilerin durumu ise Bakanlıkça ayrıca değerlendirilir.

3) YETKİLENDİRİLMİŞ   YÜKÜMLÜ         STATÜSÜNÜN   SAĞLADIĞI KOLAYLIKLAR NELERDİR?

a) Basitleştirilmiş Usullere İlişkin Kolaylıklar:

• İhracatta yerinde gümrükleme  (ihracat eşyasını ihracat gümrük idaresine sunmadan işlemlerini kendi tesislerinden yapabilme),

• İzinli gönderici (transit eşyasını hareket gümrük idaresine sunmadan kendi tesislerinden sevk edebilme),

• Teminatlı işlemlerinde her bir işlem için ayrı teminat yerine götürü teminat uygulaması  kapsamında  tutarı önceden belirlenmiş süresiz ve düşümsüz teminat verebilme,

• Teminatlı işlemlerinde kısmi oranda teminat verebilme,

• Odalarca onay ve gümrük müdürlüklerince  vize işlemlerine gerek kalmaksızın A.TR dolaşım belgesi düzenleyebilme,

• Eşyanın kıymetine bakılmaksızın Fatura Beyanı ve EUR.MED Fatura Beyanı düzenleyebilme,

• Eksik belgeyle beyanda bulunabilme,

• Eşya türüne  göre sınırlama olmaksızın tam beyanlı yaygın basitleştirilmiş usulden  (gümrük işlemlerinin, eşya taşıttan  indirilmeden  tamamlanması) yararlanabilme,

• Gümrük Yönetmeliğiyle belirlenmiş eşyanın ithalinde 6 ay öncesine  kadar alınmış tahlil raporu ibraz edebilme,

• Gümrük Yönetmeliğiyle belirlenmiş eşyayı tahlil sonuçları alınmadan  teslim alabilme,

• Konşimentosu ibraz edilemeyen petrol ve türevlerini konşimento ibrazından önce teslim alabilme,

• Ayniyat  tespitine   ilişkin  Bakanlıkça  yapılacak  farklı  düzenlemelerden faydalanabilme.

b) Emniyet ve Güvenliğe İlişkin Kolaylıklar:

• Azaltılmış  zorunlu bilgilerden oluşan özet beyan verebilme,

• İthalatta  ve  ihracatta   gümrük   işlemlerinin  eşyanın   tesliminden   önce fiziki muayene  ve belge  kontrolünün  olmadığı hat olan mavi hatta  işlem görebilme,

• Taşıt üstü işlemlerde de mavi hattan yararlanabilme,

• Daha az belge kontrolü veya muayeneye  tabi tutulabilme,

• Belge kontrolü  veya muayenenin yapılacak olması halinde, bu  işlemleri öncelikle gerçekleştirebilme.

4) TALEBE BAĞLI OLAN VE OLMAYAN  KOLAYLIKLAR NELERDİR?

Yetkilendirilmiş  yükümlü  statüsünün  sağladığı  kolaylıkların bazılarından yararlanabilmek  için ayrıca bir başvuruda  bulunmaya  gerek yokken ve bunlar için herhangi bir ek koşul aranmazken, bazıları için başvuruda bulunmak ve ilave koşulları karşılamak gerekir. Bu durumlar aşağıdaki tabloda belirtilmiştir.

Talebe ve ek şartlara bağlı olmaksızın bütün YY’lerin yararlanabildiği kolaylıklar   Talebe ve ek şartlara bağlı olarak YY’lerin yararlanabildiği kolaylıklar

• Azaltılmış  zorunlu bilgilerden oluşan özet beyan verebilme

• Daha az ve öncelikli olarak belge kontrolü veya muayeneye  tabi tutulma

• Eksik belgeyle beyanda bulunabilme

• Kısmi teminat uygulamasından faydalanabilme

• Mavi hattan (taşıt üstü dahil)

yararlanabilme

• Eşya türüne göre sınırlama olmaksızın tam beyanlı yaygın basitleştirilmiş usulden yararlanabilme            • İhracatta yerinde gümrükleme uygulaması kapsamında ihracat yapabilme

• İzinli gönderici yetkisi kapsamında taşımacılık yapabilme

• Götürü teminat uygulamasından faydalanabilme

• ATR Dolaşım Belgesi düzenleyebilme

• Fatura Beyanı ve EUR- MED Fatura Beyanı düzenleyebilme

5) TALEBE BAĞLI OLAN  KOLAYLIKLARA BAŞVURABİLMEK  İÇİN YETKİLENDİRİLMİŞ YÜKÜMLÜ   SERTİFİKASI  ALINMIŞ   OLMASI GEREKİR Mİ?

Talebe bağlı  kolaylıklar için başvurmadan önce  yetkilendirilmiş yükümlü sertifikası alınmış  olması  gerekmez.  Talebe  bağlı  kolaylıklar için başvurular, yetkilendirilmiş  yükümlü  sertifikası başvurusuyla   birlikte  yapılabileceği  gibi yetkilendirilmiş  yükümlü  sertifikası  alındıktan  sonra  da  yapılabilir.    Ancak, talebin yetkilendirilmiş yükümlü sertifikasıyla birlikte yapılmış olması halinde, bu kolaylıklar için aranan ek koşullar karşılanmış olsa bile, yetkilendirilmiş yükümlü sertifikası almaya hak kazanılmamışsa  bu  kolaylıklardan faydalanma  talepleri reddedilir ve bu kolaylıklardan faydalanılamaz.

6) YETKİLENDİRİLMİŞ     YÜKÜMLÜ SERTİFİKASI     VERİLİRKEN HANGİ KOŞULLARA BAKILIR?

Yetkilendirilmiş yükümlü olmak isteyen başvuru sahiplerinde aranan 4 temel koşul bulunmaktadır:

• Güvenilirlik  Koşulu

• Ticari Kayıtların Güvenilir ve İzlenebilir Olması Koşulu

• Mali Yeterlilik Koşulu

• Emniyet ve Güvenlik Koşulu

7) GÜVENİLİRLİK KOŞULU  NASIL SAĞLANIR?

Bu koşulun sağlanabilmesi için başvuru sahibi tarafından ciddi veya mükerrer olarak gümrük mevzuatı ihlali yapılmamış olması gerekir. Ayrıca, yönetim kurulu üyeleri, sermayesinin %10’undan fazlasına sahip gerçek kişiler ile gümrük ve dış ticaret işlemlerinde temsil yetkisini haiz çalışanlarının, kamu güvenliğini tehdit edici ciddi suç veya ciddi boyutta  mali suçtan  dolayı ceza veya mahkûmiyet kararının bulunmaması gerekir.

8) TİCARİ   KAYITLARIN   GÜVENİLİR   VE İZLENEBİLİR   OLMASI KOŞULU NASIL SAĞLANIR?

Bu koşulun sağlanabilmesi için başvuru sahibinin ticari ve varsa taşımaya ilişkin kayıtlarının gümrük  kontrollerinin  doğru  ve etkin bir şekilde yapılabilmesine elverişli ve  eşya  hareketlerini  gösterecek   şekilde  izlenebilir  olması  gerekir. Ayrıca, ticari faaliyetlerine ilişkin belgelerinin  düzgün  bir şekilde arşivlenmesi ve  korunması  ile  başvuru  sahibinin  bilgisayar  sistemini  yetkisiz girişlerden korumaya  ve  verilerini güvenceye   almaya  yönelik uygun  bilişim teknolojisi güvenlik önlemlerine sahip olması gerekir.

9) MALİ YETERLİLİK KOŞULU NASIL SAĞLANIR?

Bu koşulun sağlanabilmesi  için başvuru sahibinin, taahhütlerini  karşılamaya yeterli bir mali durumda bulunması  ve hakkında  iflas işlemleri başlatılmamış olması gerekir.

10) EMNİYET VE GÜVENLİK KOŞULU NASIL SAĞLANIR?

Bu koşulun sağlanabilmesi için başvuru sahibinin aşağıdaki özellikleri taşıyor

olması gerekir;

• Binalarının, sevkiyat  sahalarının  ve  kargo  bölümlerinin  izinsiz giriş  ve sızmaları önleyecek nitelikte olması,

• Eşyaya ve taşıma araçlarına izinsiz müdahaleleri  önleyecek tedbirleri almış olması,

• Kendi otokontrolünü sağlıyor olması,

• Birlikte çalıştığı kişi ve kuruluşların nasıl iş yaptıklarını kontrol ediyor olması,

• Hassas  pozisyonlardaki  çalışanları  hakkında  periyodik  olarak  güvenlik araştırması yapıyor olması.

11) BAŞVURU SIRASINDA HANGİ BELGELER İSTENİR?

• Başvuru Formu

• Soru Formu

• Adli sicil belgeleri/beyan formları

• T.C  uyruklu ve/veya Türkiye’de ikamet  eden  yabancı  uyruklu yönetim kurulu üyeleri, şirket sermayesinin yüzde onundan fazlasına sahip gerçek kişiler ile gümrük ve dış ticaret işlemlerinde temsil yetkisini haiz çalışanlar için resmi kuruma verilmek üzere alınan adli sicil belgeleri

• Varsa, sürekli olarak yurtdışında  ikamet eden  yabancı uyruklu yönetim kurulu üyeleri, şirket sermayesinin yüzde onundan fazlasına sahip gerçek kişiler ile gümrük ve dış ticaret işlemlerinde temsil yetkisini haiz çalışanlar için imzalı Beyan Formu.

• Borcu yoktur belgeleri

• Vergi borcu olmadığını gösterir yazı

• SGK prim borcu olmadığını gösterir yazı

• Mali durumunu gösteren YMM Raporu

• ISO 9001 ve ISO 27001 Sertifikaları

12) ISO BELGELERİ HANGİ  ÖZELLİKLERDE OLMALIDIR?

Başvuru sahibince başvuruya eklenecek ISO 9001 ve ISO 27001 Sertifikaları;

•  Avrupa Akreditasyon  Birliğinin karşılıklı tanıma  anlaşmalarına  imza atmış akreditasyon  kurumları (örneğin Türkiye’de Türk Akreditasyon Kurumu) tarafından akredite edilmiş uygunluk değerlendirme kuruluşlarınca düzenlenmiş olmalıdır.

• Akreditasyon kurumunun  markasını taşımalıdır.

• Güncel olmalıdır.

• En son  revize  edilen  standart   serisine  göre  düzenlenmiş   olmalıdır.

(Örneğin; bu kitabın yayınlandığı tarih itibariyle ISO 9001:2008 ile ISO 27001:2005 güncel sertifikalardır.)

• Yetkilendirilmiş  yükümlü sertifikası başvurusu  tarihi itibariyle 3 yıldan eski olmamalıdır.

13) BAŞVURULAR NEREYE VE NASIL YAPILIR?

Başvuru,   başvuru formu doldurularak aranan belgelerle birlikte, şirket merkezinin ticaret siciline kayıtlı bulunduğu yere en yakın gümrük müdürlüğünün bağlı olduğu Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğüne yapılır.

Örneğin; Şirketin ticaret siciline kayıtlı olduğu yer Manisa ise, en yakın gümrük müdürlüğü Manisa Gümrük Müdürlüğü olduğundan ve bu Gümrük Müdürlüğü Ege Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğüne bağlı olduğundan dolayı başvurunun Ege Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğüne yapılması gerekir.

14) BAŞVURU NASIL DEĞERLENDİRİLİR?

Başvuru sonucunda statünün tanınıp  tanınmayacağına ilişkin kararın verilmesi sürecinde şu aşamalardan geçilmektedir.

• Ön inceleme

• Yerinde inceleme

• Değerlendirme

Başvuru Nasıl Değerlendirilir?

  • Gerekli belgelerle Bölge Müdürlüğüne  başvuru yapılır
  • Bölge Müdürlüğü ön inceleme yapar ve sonucu Genel    Müdürlüğe gönderir
  • Yerinde inceleme yapılır ve rapor hazırlanır
  • Rapor üzerinde gerekli değerlendirme yapılır
  • Bölge Müdürlüğü tarafından sertifika düzenlenir

15) ÖN İNCELEME NASIL YAPILIR?

Başvurunun  yapıldığı gümrük  ve ticaret  bölge  müdürlüğünce başvuruda ibraz edilen belgelerin  tam olup olmadığına  ve bu belgelerin  eksik bilgi içerip içermediğine ön inceleme kapsamında bakılır.

Bölge müdürlüğü, ön incelemeyi 15 iş günü  içerisinde yaparak başvuruya ilişkin tüm  bilgi ve belgelerin  tam  olması halinde, ön inceleme  formunu  Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğüne gönderir.

Başvuruya ilişkin tüm  bilgi ve belgelerin  tam  olmaması  halinde, başvuru sahibine  eksiklikleri tamamlaması  için 30 iş günü  süre tanınır ve süresi içinde tamamlanan eksik bilgi ve belgeler ilgili bölge müdürlüğünce 10 iş günü içerisinde incelenerek  ön inceleme  formu düzenlenir. Bu form Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğüne  gönderilir. Belgelerin süresi içerisinde  tamamlanmaması halinde ise başvuru reddedilir.

16) YERİNDE İNCELEME NASIL YAPILIR?

Yerinde inceleme yapılması için Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğünce

10 iş günü  içerisinde Sonradan  Kontrol ve Riskli İşlemlerin Sonradan  Kontrolü Yönetmeliğince sonradan  kontrol işlemlerini yapmak üzere yetkilendirilmiş olan sonradan  kontrol yetkilisi görevlendirilmesine  ilişkin işlemler tamamlanır.

Sonradan  kontrol  yetkilisince, başvuru  sahibinin  ticari faaliyetlerine ilişkin tesislerinde, kayıtların izlenilebilirliği, emniyet ve güvenlik koşullarına uygunluk gibi hususlar yerinde inceleme kapsamında 30 iş günü içerisinde incelenir.

Yapılan inceleme sonucunda yerinde inceleme değerlendirme formu düzenlenir. Bu form Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğüne gönderilir.

17) DEĞERLENDİRME NASIL YAPILIR?

Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü yerinde inceleme değerlendirme formunda  yer alan bilgileri değerlendirerek başvuru  sahibinin sertifika almaya hak kazanıp kazanmadığını tespit eder.

Genel Müdürlükçe, koşulların sağlandığının  anlaşılması halinde, sertifikayı düzenlemek  üzere, koşulların sağlanmadığının tespit edilmesi halinde ise başvurunun reddedilmesini  teminen  ilgili Bölge Müdürlüğüne  bildirimde bulunulur.

18) YETKİLENDİRİLMİŞ YÜKÜMLÜ SERTİFİKASI NASIL DÜZENLENİR?

“TR/AEOF/”ibaresi ile“yıl /düzenleyen gümrük ve ticaret bölge müdürlüğünün bulunduğu ilin trafik kodu /sıra numarasını” içerecek şekilde (örnek: TR/ AEOF/12/34/0001) bir sertifika numarası verilerek, ilgili Bölge Müdürlüğünce  iki nüsha olarak düzenlenir.

19) BAŞVURULAR  HANGİ HALLERDE DOĞRUDAN REDDEDİLİR?

Aşağıdaki durumlarda  başvurular ön inceleme yapılmaksızın doğrudan reddedilir:

• Başvurunun yanlış bölge müdürlüğüne yapılmış olması,

• Başvuru formunun imzalanmamış olması,

• Başvuru dosyasında ISO 9001 ve ISO 27001 belgelerinin olmaması,

• Sertifikası daha önce iptal edilmiş kişilerce üç yıl geçmeden yeni sertifika başvurusunda bulunulması,

• Başvurunun,  onaylanmış  kişi statü   belgesinin   veya  eşyanın  kıymetine bakılmaksızın fatura beyanı veya EUR.MED fatura beyanı düzenlenmesine ilişkin yetkinin iptalini müteakip üç yıl içerisinde yapılmış olması.

20) YETKİLENDİRİLMİŞ             YÜKÜMLÜ         SERTİFİKASINDA          HANGİ DEĞİŞİKLİKLER YAPILABİLİR?

Sertifika alındıktan sonra sertifikadaki kayıtlı bilgilerde ve sertifika kapsamı yetkilerde sertifika sahibinin talebi üzerine aşağıdaki değişiklikler yapılabilir.

a) Sertifikada kayıtlı bilgilerde değişiklik yapılması: Aşağıda yer alan bilgilerin sertifikada düzeltilmesi mümkündür.

• Ticaret unvanı, vergi numarası,

• Adresi,

• Ticaret siciline kayıtlı olduğu yer ve ticaret sicil numarası.

b) Sertifika kapsamı yetkilerde değişiklik yapılması: Aşağıda yer alan yetkilerin sertifika kapsamından  çıkarılmaları veya gerekli koşulların karşılanması şartıyla sertifika kapsamına ilave edilmeleri mümkündür.

• Götürü teminat uygulamasından yararlanma izni

• Onaylanmış ihracatçı yetkisi kapsamında;

• İhracatta yerinde gümrükleme izni

• ATR düzenleme ve vize etme izni

• Fatura Beyanı ve EUR-MED Fatura Beyanı düzenleyebilme izni

• İzinli gönderici yetkisi

21) SERTİFİKANIN GEÇERLİLİK SÜRESİ  NEDİR?

Sertifika düzenlendiği  tarihten  sonraki ilk iş günü  geçerli hale gelir. Askıya alma, geri alma ve iptal yaptırımlarından  herhangi  biri uygulanmadığı sürece sertifikanın geçerlilik süresi sınırsızdır.

22) SERTİFİKA SAHİPLERİNİN KOŞULLARI KARŞILAMAYA DEVAM EDİP ETMEDİĞİ NASIL İZLENMEKTEDİR?

Sertifikanın geçerlilik süresi boyunca,

• Yetkilendirilmiş yükümlü sertifikasının verilmesine ilişkin koşulların,

• Sertifika kapsamı yetki ve izinler için aranan  ek koşulların, karşılanmaya devam  edilip edilmediği sertifikayı düzenlemiş  olan bölge müdürlüğü ve gerekli olduğunda Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü tarafından düzenli olarak takip edilir.

Üç yıldan daha az süredir faaliyette bulunan sertifika sahipleri için bu kontrol, en az yılda bir kez yapılır.

23) YETKİLENDİRİLMİŞ YÜKÜMLÜ STATÜSÜNE İLİŞKİN YAPTIRIMLAR NELERDİR?

Sertifika sahiplerine sertifika ve sertifikaya bağlı hak ve yetkileri etkileyecek şekilde gümrük  idaresince  askıya alma, geri alma ve iptal olmak üzere üç tür yaptırım uygulanır.

24) SERTİFİKANIN ASKIYA ALINMASI PROSEDÜRÜ NASIL İŞLETİLİR?

Sertifika iki durumda askıya alınır;

1- Yetkilendirilmiş yükümlü sertifikası için aranan koşullardan herhangi birinin artık karşılanmaması.

• Bu durumun  bildirilmesi halinde, eksikliklerin giderilebilmesi için 30 gün süre  tanınır.  Ancak sertifika  sahibi  tarafından   herhangi   bir  bildirimde bulunulmadan bu durumun  gümrük  idaresince  tespit  edilmesi ya da bu durumun  kamunun  emniyet ve güvenliğine, kamu sağlığına veya çevreye karşı tehdit oluşturması halinde, 30 günlük askıya alma süre tanınmaksızın derhal uygulanır.

• Eksiklikler  tanınan  süre içerisinde giderilemezse  yetkilendirilmiş yükümlü sertifikası 30 gün süreyle askıya alınır.

• Askıya alma süresi, eksikliklerin giderilebileceğine  dair inandırıcı bilgi ve belge sunulması kaydıyla 30 gün süreyle uzatılabilir.

2- Kesinleşmiş gümrük vergisi/ceza borcunun ödenmemesi.

• Borcun ödenmediği süre boyunca statü askıya alınır, bu borcun ödenmesi halinde askıya alma işlemi sonlandırılır.

25) SERTİFİKANIN ASKIYA ALINMASININ ETKİSİ NEDİR?

Sertifikanın askıya alındığı süre boyunca sertifika kapsamı hak ve yetkilerden yararlanılamaz. Ancak askıya alma, askıya alma işleminden  önce  başlamış ve tamamlanamamış gümrük işlemlerini etkilemez.

26) SERTİFİKANIN GERİ ALINMASI PROSEDÜRÜ NASIL İŞLETİLİR?

Sertifika aşağıdaki üç durumda geri alınır;

1-  Askıya alma  süresi  bitmesine   rağmen   kaybedilen   koşulların  tekrar sağlanamaması.

• Koşullar  yeniden sağlayıncaya kadar sertifika geri alınır.

2- Yönetim  kurulu  üyeleri, sermayesinin  %10’undan  fazlasına sahip  ortaklar ile gümrük ve dış ticaret işlemlerinde temsil yetkisi bulunanlar  hakkında kamu güvenliğini tehdit edici ciddi suç veya ciddi boyutta  mali suçlardan dolayı dava açılması.

• Bu kişiler beraat edinceye kadar sertifika geri alınır.

3- Sertifika sahibince talep edilmesi.

27) SERTİFİKANIN GERİ ALINMASININ ETKİSİ NEDİR?

Yetkilendirilmiş yükümlü sertifikasının bu  madde  uyarınca geriye alınması durumunda, geriye  alma süresince  sertifika kapsamı  tüm  hak ve yetkiler de geri  alınır. Ancak geri  alma,  geri  alma  işleminden  önce  başlamış  ve  henüz tamamlanmamış gümrük işlemlerini etkilemez.

28) SERTİFİKANIN İPTALİ PROSEDÜRÜ NASIL İŞLETİLİR?

Sertifika aşağıdaki üç durumda iptal edilir;

1- Sertifikanın yanlış veya eksik bilgilere veya sahte  belgelere  dayanılarak verildiğinin anlaşılması.

2- Yönetim kurulu üyeleri, sermayesinin %10’undan fazlasına sahip ortaklar ile gümrük ve dış ticaret işlemlerinde temsil yetkisi bulunanlar  hakkında kamu güvenliğini  tehdit  edici  ciddi  suç  veya  ciddi  boyutta  mali suçlardan  dolayı kesinleşmiş yargı kararı bulunması.

• Yönetim kurulu üyesi veya şirket sermayesinin  %10’undan fazla paya sahip olmayıp gümrük ve dış ticaret işlemlerinde temsil yetkisi bulunanlar hakkında kamu güvenliğini tehdit edici ciddi suç veya ciddi boyutta mali suçlardan  dolayı kesinleşmiş yargı kararının verilmiş olması halinde  ise sertifika iptal edilmez bunun yerine askıya alma prosedürü işletilir.

3- Sertifika kapsamı hak ve yetkiler ile özel tipte  mühürlerin  başkası adına kullanılması.

29) SERTİFİKANIN İPTALİNİN ETKİSİ NEDİR?

Sertifikanın iptal edilmesi halinde sertifikaya bağlı tüm hak ve yetkiler de iptal edilir.

Yetkilendirilmiş yükümlü sertifikaları iptal edilen firmalar 3 yıl süreyle sertifika başvurusunda bulunamazlar.

30) AYNI  ANDA  HEM ONAYLANMIŞ KİŞİ HEM DE YETKİLENDİRİLMİŞ YÜKÜMLÜ  OLUNABİLİR  Mİ?

Hâlihazırda onaylanmış kişi statü  belgesi sahibi olanların onaylanmış kişi statü belgeleri, yetkilendirilmiş yükümlü sertifikası almaya hak kazanmaları halinde geri alınır. Yetkilendirilmiş yükümlü sertifikası sahipleri onaylanmış kişi statü belgesi için başvuruda bulunamazlar.

BÖLÜM 2: İHRACATTA YERİNDE GÜMRÜKLEME İZNİ

Yerinde Gümrükleme

Aracı kendi tesislerinde mühürleme

Eşyayı ihracat (iç) gümrük idaresine sunmaksızın işlemlerini kendi tesislerinden yapabilme

31) İHRACATTA YERİNDE GÜMRÜKLEME NEDİR?

İhracatta yerinde gümrükleme  eşyanın ihracata yönelik gümrük işlemlerinin; firmanın kendi  tesislerinden  yapılarak,   ihracat  eşyasının ihracat  (iç) gümrük müdürlüğüne getirilmeden, aracın firmanın tesislerinde mühürlenerek doğrudan çıkış (sınır) gümrük idaresine sevk edilmesi esasına dayanır.

32) KİMLER İHRACATTA YERİNDE GÜMRÜKLEME İZNİNE SAHİP OLABİLİR?

Yetkilendirilmiş yükümlü statüsü  almaya hak kazanmış ve başvuru  yılından bir önceki yıl ve bizzat kendisi asgari 5 Milyon Dolar tutarında fiili ihracat yapmış olan  ihracatçı  firmalar  ihracatta   yerinde  gümrükleme   iznine  sahip  olabilir. Başvuru sahibi şirketin dış ticaret sermaye şirketleri, grup ihracatçıları gibi aracı kuruluşlar üzerinden yaptığı ihracat tutarları bu koşulun sağlanmasında dikkate alınmaz. Yetkilendirilmiş yükümlü statüsü almaya hak kazanamayan  kişilerin bu kolaylıktan yararlanması mümkün değildir.

33) BAŞVURU NEREYE VE NASIL YAPILIR?

Başvurular yetkilendirilmiş yükümlü sertifikası başvuru formu ile onaylanmış ihracatçı yetkisi başvuru formu doldurularak;

• Başvuru yetkilendirilmiş yükümlü başvurusu  sırasında yapılıyorsa, yetkilendirilmiş yükümlü statüsü  başvurusunun yapıldığı Bölge Müdürlüğüne veya,

•  Daha önceden yetkilendirilmiş yükümlü sertifikası alınmış ise sertifikayı düzenleyen Bölge Müdürlüğüne yapılır.

34) BAŞVURU NASIL DEĞERLENDİRİLİR?

Başvurular değerlendirilirken  aşağıdaki hususlar gümrük idaresince kontrol edilir;

• Başvuru sahibinin yetkilendirilmiş yükümlü olup olmadığı,

• Başvurudan önceki yıl 5 Milyon Dolarlık fiili ihracatın yapılıp yapılmadığı,

• İzin kapsamında kullanılacak tesislerin gerekli nitelikleri taşıyıp taşımadıkları.

35) İZİNDE HANGİ HUSUSLAR  BELİRTİLİR?

İhracatta yerinde gümrükleme izninde aşağıdaki hususlar yer alır:

• İzin çerçevesinde uyulması gereken yükümlülükler,

• Çıkış izni bildirim süresi,

• İzin kapsamı tesisler,

• İzin kapsamı ihracat beyannamesinin tescil edileceği gümrük müdürlükleri.

İhracatta  yerinde  gümrükleme   izni sahibi  kişilere ayrıca  bir “onaylanmış ihracatçı (İYG) yetki numarası” verilir.

36) HANGİ EŞYA   İHRACATTA   YERİNDE   GÜMRÜKLEME   İZNİ KAPSAMINDA İHRAÇ EDİLEMEZ?

• Kanun,  kararname   ve  uluslararası   anlaşmalarla   ihracatı   veya  transiti yasaklanmış veya belli kamu kurum ve kuruluşlarınca ön izne ya da kayda bağlanmış olan eşya,

• Yerinde gümrükleme  izni kapsamında  ihracı yapılacak eşyaya ilişkin kap, ambalaj, palet ve benzeri eşya haricinde ihracatta ayniyet tespiti yapılması gereken eşya,

• Bakanlıkça  belirlenerek duyurulacak diğer eşya, Bu izin kapsamında ihraç edilemez.

37) İHRACATTA   YERİNDE   GÜMRÜKLEME   İZNİ KAPSAMINDA “RİSKLİ EŞYA” TAŞINABİLİR Mİ?

İhracatta yerinde gümrükleme  izni kapsamında  işlem gören ihraç eşyasının “riskli eşya” olması halinde, bu eşya yalnızca kapsamlı teminatı, yüksek kaçakçılık riski içeren eşyayı kapsayan izinli göndericilere taşıtılabilir.

38) İZİN KAPSAMI TESİSLER NASIL BELİRLENİR?

İzin kapsamında işlem yapılacak tesisler aşağıdaki şekilde belirlenir;

• İhracatta yerinde gümrükleme izni kapsamında kullanılmak istenen tesisler başvuru sırasında belirtilir.

• Belirtilen  tesislerin emniyet  ve güvenlik koşullarına uygun  olup olmadığı gümrük idaresince incelenir.

•  İnceleme  sonucunda uygun  bulunan  tesislerden  izin kapsamında  işlem yapılmasına izin verilir.

39) BAŞKASINA AİT       TESİSLER          İZİN     KAPSAMINDA KULLANILABİLİR Mİ?

Sadece grup ihracatçısı olan (yani aynı gruba bağlı imalatçılar adına ihracat yapan) ve yetkilendirilmiş yükümlü olmaya hak kazanmış firmalar, aynı gruba bağlı  yetkilendirilmiş yükümlü  olan  grup  imalatçılarının  tesislerini, ihracatta yerinde gümrükleme izni kapsamına aldırmak üzere başvuruda  bulunabilir.

Örneğin; bir Holding bünyesinde 5 tane grup imalatçısı ve bu 5 imalatçının ihracat işlemlerini gerçekleştiren 1 tane grup ihracatçısı bulunuyor.   Grup imalatçılardan  3’ü yetkilendirilmiş yükümlü statüsüne sahipse, yetkilendirilmiş yükümlü olmaya hak kazanmış grup ihracatçısı bu 3 grup imalatçısının tesislerini, bu tesisleri kendi ihracatta yerinde gümrükleme iznine aldırmış olmak koşuluyla, bu izin kapsamında kullanabilecektir.

Taşıyıcının  izinli gönderici  olması  durumunda,  ihracatçının  talep  etmesi halinde  ihracat  eşyasının yüklenmesi,  taşıma  aracının mühürlenmesi ve sınır gümrüğüne sevkiyatın başlatılması  işlemleri taşıyıcının izinli gönderici  yetkisi kapsamındaki  tesislerinde  de  gerçekleştirebilir. Ancak, bu  durumda  işlemler ihracatta  yerinde  gümrükleme  izni kapsamında  değil, izinli gönderici  yetkisi kapsamında gerçekleştirilir.

40) İZİNDE YER ALAN TESİSLER NASIL DEĞİŞTİRİLİR?

İzin kapsamında  işlem yapılacak tesislere ilave yapılması veya bu tesislerin

izin kapsamından  çıkarılması her zaman mümkündür. Ancak, geçici bir dönem için sertifikanın veriliş tarihinden  itibaren 1 yıl içinde yapılan tesis ilave edilmesi talepleri kabul edilmeyecektir.

İzin kapsamında işlem yapılacak tesislerde değişiklik aşağıdaki şekilde yapılır;

• Tesis eklenmesi/çıkarılması talep edilmesi halinde, sertifikanın düzenlendiği bölge   müdürlüğüne  başvurulur.  Artık kullanılmayacak  tesislerin  veya taşıması gereken koşulları kaybeden tesislerin gümrük idaresine bildirilmesi zorunludur.

• Eklenmesi istenilen tesislerin emniyet ve güvenlik koşullarına uygun olup olmadığı ilgili bölge müdürlüğünce incelenerek uygun bulunan tesislerden izin kapsamında işlem yapılmasına izin verilir.

• Çıkarılması talep edilen tesisler ilgili bölge müdürlüğünce izin kapsamından çıkarılır.

41) İZİN KAPSAMINDA  HANGİ GÜMRÜK MÜDÜRLÜKLERİNDEN İŞLEM YAPILABİLİR?

İzin kapsamında işlemler, tesislerin gümrük müdürlüğüne uzaklığı ve gümrük müdürlüğünün işlem hacmi göz önünde bulundurularak başvurunun yapıldığı Bölge Müdürlüğü tarafından belirlenen gümrük müdürlüklerinden yapılabilir.

İzin kapsamında  işlem yapılacak gümrük müdürlükleri, gümrük idaresi tarafından gerekli görülmesi halinde değiştirilebilir.

42) İZİN KAPSAMI TESİSLERDE BULUNMASI  GEREKEN GÜVENLİ ALAN NEDİR?

Güvenli alan, ihracat  eşyasının  beyannamenin tescilinden  sonra  ve araca yüklenip sevk edilmesinden önce bulundurulacağı veya eşyanın taşıma aracında bekletileceği izni kapsamı tesislerde bulunması zorunlu bir alandır.

43) GÜVENLİ  ALAN  HANGİ  ÖZELLİKLERE SAHİP OLMALIDIR?

Güvenli alan aşağıdaki özelliklere sahip olmalıdır:

• Uygun bir muayene ve sevkiyat alanı.

• Kesintisiz güç kaynağına  bağlı araç tanımlama  ve kimlik tespiti yapmaya imkân verecek çözünürlükte, 24 saat kesintisiz olarak alana giriş çıkış yerleri de dâhil olmak üzere güvenli alanı devamlı izlemeye imkân veren bir kamera sistemi.

• Yeterli aydınlatma düzeni.

• Giriş-çıkış  kayıt düzeni.

44) İZİN KAPSAMINDA  HANGİ REJİMLER  DAHİLİNDE   İŞLEM YAPILABİLİR?

İzin kapsamında, sadece “kesin ihracat” (1000) ve “dahilde işleme rejimi” (3141-3151) dahilinde işlem gören ihracat beyannamesine ilişkin işlemler yapılabilir.

Ancak, bu  izin kapsamında  ihracı yapılacak eşya  ile birlikte gönderilecek olan kap, ambalaj, palet  ve benzeri  eşyanın  ihracında  rejim kodu  sınırlaması yapılmamaktadır.

45) İZİN SAHİBİ MÜHÜRLEME YETKİSİNE SAHİP  MİDİR?

İhracatta yerinde  gümrükleme  izni sahibi eşyayı ihracat  gümrük  idaresine getirmeyeceğinden ihracat eşyasını taşıyacak aracı kendisi mühürleyebilecektir.

Ancak, üzerinde, seri numarası  ve ayırt edici özellikler bulunan  “özel tipte mühür” kullanılması gerekir.

46) İZİN KAPSAMI EŞYANIN KESİN İHRACATINDA MÜHÜRLEME VE YÜKLEME İŞLEMLERİNİ KİM, NEREDE YAPAR?

İhracatta  yerinde  gümrükleme   izni sahibi,  kesin  ihracatı  yapılacak  olan eşyasını tercihine bağlı olarak izinli gönderici yetkisine sahip olan veya olmayan bir taşımacı ile taşıtabilir.   Bu durumlarda  eşyanın kimin gözetiminde ve hangi tesislerde araca yükleneceği ile aracın kim tarafından  mühürleneceği aşağıda açıklanmıştır.

• İzinli gönderici olmayan taşıyıcı taşırsa    Hangi tesiste yüklenir?  

          İhracatta yerinde gümrükleme izni sahibinin tesisi.

• Kim mühürler?  

          İhracatta yerinde gümrükleme izni sahibi mühürler.

• İzinli gönderici taşırsa    Hangi tesiste yüklenir?  

          İhracatta yerinde gümrükleme  izin sahibinin veya izinli göndericinin tesisi.          

• Kim mühürler?  

          İzinli gönderici mühürler.

47) İZİN  KAPSAMINDA     İHRAÇ   EDİLECEK   DAHİLDE İŞLEME REJİMİNE KONU EŞYANIN MÜHÜRLEME VE YÜKLEME İŞLEMLERİNİ KİM, NEREDE YAPAR?

İhracatta yerinde gümrükleme izni sahibi, dahilde işlemeye konu olan ihracat eşyasını yalnızca izinli gönderici aracılığıyla taşıtabilir. Bu durumda eşya İhracatta yerinde  gümrükleme   izin sahibinin  veya  izinli göndericinin   tesisinde   izinli gönderici gözetiminde araca yüklenir, araç izinli gönderici tarafından mühürlenir.

48) İHRACATTA YERİNDE GÜMRÜKLEME İŞLEM SÜRECİ NASIL GERÇEKLEŞMEKTEDİR?

1) Tescil: İhracatta yerinde gümrükleme  izin sahibi firma, ihracat beyannamesini izninde yazılı gümrük müdürlüğünden elektronik ortamda tescil eder. Tescil sırasında eşyanın  izin sahibinin  hangi  tesislerinden  çıkış yapacağı beyannamenin 30 no.lu kutusuna yazılır.

2) Eşyanın güvenli alana alınması: İhraç edilecek eşya, izin sahibi tarafından güvenli alana alınır. Güvenli alana girişi ve çıkışı yapılan eşyaya ilişkin kayıtlar ihracat beyannamesinin sayı ve tarihi ile ilişkilendirilerek tutulur. Güvenli alana girişi yapılan eşyaya kesinlikle müdahale edilmez.

3) Gümrük idaresine  bildirim: İhracat beyannamesinin tescili ve eşyanın güvenli  alana  alınmasını müteakip  eşyanın  çıkışa hazır olduğuna  ilişkin ilgili gümrük müdürlüğüne elektronik ortamda bildirimde bulunulur.

4) Çıkış izni bildiriminin beklenilmesi:  Gümrük müdürlüğünce eşyanın çıkışına izin verilip verilmeyeceği, izin sahibi firmaya elektronik ortamda bildirilir. Çıkış izni bildirim süresi ilgili Bölge Müdürlüğünce  belirlenerek  izne yazılır. Bu süre azami 2 saattir. Çıkış izni verilmeden önce eşya güvenli alandan ve tesisten çıkarılamaz.

İhracatta Yerinde Gümrükleme İş Akışı

Eşyanın çıkışa hazır olduğu

Eşya güvenli alana alınır

gümrüğe bildirilir

Gümrük tarafından risk analizi yapılır

Riskli durum varsa, muayene yapılır

Riskli durum yoksa, aracın çıkışına izin verilir

Muayene sonrası aracın çıkışına izin verilir

5) Eşyanın tesisten çıkarılması: Eşyanın tesisten çıkarılması gümrük müdürlüğünce çıkış izninin verilip verilmemesine göre farklı işlemlere tabidir.

•  Gümrük müdürlüğü tarafından  çıkış izninin verilmesi halinde, eşya izin sahibinin  ya  da  taşıyıcı izinli göndericiyse  izinli göndericinin   gözetimi altında araca yüklenerek araç mühürlenir  ve eşya doğrudan sınır gümrük idaresine sevk edilir. Eşya araç üzerinde bekletiliyorsa, araç mühürlenir  ve eşya doğrudan sınır gümrük idaresine sevk edilir.

• Gümrük müdürlüğünce yapılacak risk analizine göre çıkış izni verilmeyerek eşyanın muayene edilmesinin gerekmesi halinde, eşya firmanın tesislerinde bulunan   güvenli  alanda  muayene   ile  görevli  memur  gelinceye  kadar müdahale edilmeksizin bekletilir. Bu durumda, olumlu muayene sonuçlarına ulaşılması koşuluyla eşyanın sevk edilmesine müsaade edilir.

49) MESAİ         SAATLERİ         DIŞINDA           İZİN     KAPSAMINDA    İŞLEM YAPILABİLİR Mİ?

İhracatta yerinde gümrükleme  uygulaması 7-24 esasına uygun olarak çalışmaktadır.  Dolayısıyla, hafta  sonu-gece yarısı- bayram  tatili gibi  gümrük idaresinin normal çalışma saatleri dışında da izin kapsamında eşya ihraç edilebilir.

Mesai saatleri dışında işlem yapılmak istenilmesi halinde, bu işlemin hangi tarihte  ve yaklaşık hangi  saatte  yapılacağının  ihracat  beyannamesinin tescil edildiği gümrük  müdürlüğüne işlemin yapılmasından  önceki en son iş günü mesai bitiminin en az iki saat öncesine kadar bildirilmesi gerekir.

Bildirimde bulunulmaması halinde izin kapsamı eşyanın mesai saatleri dışında çıkış işlemleri yapılamaz.

50) İZİN SAHİBİ HANGİ YÜKÜMLÜLÜKLERİ YERİNE GETİRMEKLE SORUMLUDUR?

Tebliğde yer alan işleyişten kaynaklı diğer yükümlülüklerin yanı sıra izin sahibi aşağıdaki yükümlülükleri yerine getirmekle sorumludur:

• Yapılacak kontrollerde muayene  ile görevli memura eşyanın muayenesinin yapılması için gerekli kolaylığı sağlamak,

• İhracat  beyannamesi  eki  tüm   belgeleri   muayene   ile  görevli  memur tarafından istenildiğinde ibraz edilmek üzere hazır bulundurmak,

• Güvenli alana ilişkin kamera kayıtlarını kayıt tarihinden itibaren en az bir yıl, güvenli alana ilişkin diğer kayıtları ise kayıt tarihinden  itibaren en az üç yıl süre ile saklamak,

• Güvenli alana ilişkin kamera kayıtları ile diğer kayıtlara gümrük idaresine erişim hakkı tanımak ve istenildiğinde  bu kayıtların bir kopyasını gümrük idaresine ibraz etmek,

• Özel  mührünü   veya  ihraç  gümrük   idaresinin  basılı  mührünü   taşıyan formların korunmasını sağlamaya yönelik bütün gerekli tedbirleri almak.

51) İHRACATTA            YERİNDE          GÜMRÜKLEME   İZNİNDE           İHLAL DURUMLARI NELERDİR?

İhracatta yerinde gümrükleme  izninin kullanımında Gümrük İşlemlerinin Kolaylaştırılması Yönetmeliğinin  bu  izne  ilişkin usul  ve  esaslarına  uyulmak zorundadır.

Bu usul ve esaslara ilişkin ihlaller iki ayrı kategoride sınıflandırılabilir.

Kategori A;

• Rejim  ve tesis kısıtlamalarına uymama  (1000 veya 3141 ya da 3151 rejim kodları dışında  gümrüklü  sahadan  başka  yerden  işlem yapılması, kendi izin kapsamı tesisleri veya izinli gönderici  yetkisi sahibinin yetki kapsamı tesisleri ya da gümrük sahası dışındaki yerlerden işlem yapılması gibi),

• İzin kapsamı dışı eşya ve riskli eşya kısıtlamalarına uymama (ihracatı kayda bağlı  bir  eşyanın  gümrüğe getirilmek  yerine  kendi  tesislerinden   ihraç edilmesi veya riskli bir eşyayı, bu türden  eşyayı taşımaya yetkisi olmayan bir izinli göndericiye gümrüklü sahadan  değil kendi tesislerinden  taşıtmak gibi )

• İzin kapsamı tesislerde güvenli alan bulundurmama,

• İhraç edilecek eşyayı, eşya taşıta yüklü bekletiliyorsa ayrıca taşıma aracını, çıkış izni verilene kadar güvenli alanda bekletme zorunluluğuna uymama,

• Gümrük idaresi tarafından  muayene  edileceği bildirilen eşyayı, eşya taşıta yüklü bekletiliyorsa  ayrıca taşıma  aracını güvenli  alanda  bekletmemek, eşyaya/taşıma aracına müdahale etmek,

• İzin kapsamında,  izin verilenlerden  başka özelliklerde olan mühürler kullanmak ve mühürleme  usullerine uymamak.

• İzin yükümlülüklerine uymamak.

Kategori B;

• Güvenli alana ilişkin hususlara uymamak (kamera ile sürekli olarak izleme, eşya giriş çıkışlarını kayıt altına alma gibi),

• İzin kapsamı için açılacak beyannamede, beyanname tesciline ilişkin özel

hükümlere uyamamak (izinde belirtilenden farklı bir gümrük müdürlüğünde tescil etme gibi),

•  Güvenli  alana  alınan  eşyaya  ilişkin tüm  belgeleri  çıkış öncesinde   hazır bulundurmamak,

• İbrazı zorunlu olmayan ancak saklanması gereken ihracat beyannamesi eki belgeler mevcut olmadan eşyayı ihraç etmek,

• İzin kapsamında ihraç edilen eşyanın beyana aykırı olması.

52) İHLAL DURUMUNDA UYGULANACAK YAPTIRIMLAR NELERDİR?

Kategori  A’da  ve  Kategori  B’de  yer  alan  ihlallere  ilişkin idari  yaptırım prosedürleri birbirinden bağımsız olarak yürütülür.

I. Kategori A’da yer alan ihlaller için;

Aşama 1: Kategori  A’da  yer  alan  ihlallerden  herhangi   birinin  birinci kez gerçekleştirilmesi  halinde, Gümrük  Kanunu’nun 241/1’inci maddesi  uyarınca idari para cezası verilir ve bu izin 3 ay süreyle askıya alınır.

Aşama 2: 3 aylık askıya alma süresinin sona ermesini takip eden 3 yıl içerisinde Kategori A’da yer alan ihlallerden herhangi  birinin tekrar gerçekleştirilmesi halinde, Gümrük Kanunu’nun 241/1’inci maddesi uyarınca idari para cezası verilir ve bu izin bu sefer 6 ay süreyle askıya alınır.

Aşama 3: 6 aylık askıya alma süresinin sona ermesini takip eden 3 yıl içerisinde Kategori A’da yer alan ihlallerden herhangi  birinin tekrar gerçekleştirilmesi halinde, Gümrük Kanunu’nun 241/1’inci maddesi uyarınca idari para cezası verilir ve bu izin bu sefer 2 yıl süreyle askıya alınır.

I. Kategori B’de yer alan ihlaller için;

Aşama 1:  Kategori B’de yer alan ihlallerden herhangi  birinin gerçekleşmesi halinde,  izin sahibi  ilk iki seferde  uyarılır ve  hakkında  Gümrük  Kanunu’nun

241/1’inci maddesi uyarınca idari para cezası verilir.

Aşama  2:  İkinci  uyarıyı takip  eden   üç  yıl içerisinde  Kategori  B’de  yer alan ihlallerden herhangi  birinin tekrar gerçekleştirilmesi halinde, Gümrük Kanunu’nun 241/1’inci maddesi  uyarınca idari para cezası verilir ve bu izin 3 ay

süreyle askıya alınır.

Aşama 3: 3 aylık askıya alma süresinin sona ermesini takip eden 3 yıl içerisinde Kategori B’de yer alan ihlallerden herhangi  birinin tekrar gerçekleştirilmesi halinde, Gümrük Kanunu’nun 241/1’inci maddesi uyarınca idari para cezası verilir ve bu izin bu sefer 6 ay süreyle askıya alınır.

Aşama 4: 6 aylık askıya alma süresinin sona ermesini takip eden 3 yıl içerisinde Kategori B’de yer alan ihlallerden herhangi  birinin tekrar gerçekleştirilmesi halinde, Gümrük Kanunu’nun 241/1’inci maddesi uyarınca idari para cezası verilir ve bu izin bu sefer 2 yıl süreyle askıya alınır.

Diğer taraftan;

• İçinde bulunulan  takvim yılının sonunda  asgari beş milyon FOB/ABD doları tutarında fiili ihracat yapılamamış olması halinde,

• İzin, bir sonraki takvim yılı içerisinde bu tutara ulaşılıncaya kadar askıya alınır.

• İzin kapsamı tesislerden  herhangi  birinin, izin koşullarını kaybetmiş olması halinde,

• Koşullar yeniden  sağlanıncaya  kadar  bu  tesislerden  izin kapsamında işlem yapılmasına izin verilmez.

53) İHRACATTA            YERİNDE          GÜMRÜKLEME   İZNİ     HANGİ DURUMLARDA GERİ ALINIR?

İhracatta yerinde gümrükleme  izninden yararlanılmasından  vazgeçilmesi halinde izin geri alınır.

Vazgeçilen bu izne, yetkilendirilmiş yükümlü statüsüne ve fiili ihracat tutarına sahip olunması koşuluyla ve başvuruda bulunmak suretiyle yeniden sahip olunması mümkündür.

BÖLÜM 3: İZİNLİ GÖNDERİCİ YETKİSİ

54) İZİNLİ GÖNDERİCİ  KİMDİR?

İzinli gönderici, eşyanın transitine yönelik gümrük işlemlerini kendi tesislerinde yapan,  transit  eşyasını hareket  (iç) gümrük  müdürlüğüne sunmaksızın, aracı kendi tesislerinde  mühürleyerek  doğrudan çıkış (sınır) gümrük  idaresine  sevk eden taşıyıcıdır.

İzinli Gönderici

Eşyanın iç gümrük idaresine sunulmaksızın sınır kapısına sevk edilmesi

Aracın izinli göndericinin tesislerinde mühürlenmesi

55) KİMLER İZİNLİ GÖNDERİCİ  OLABİLİR?

Aşağıdaki koşulları karşılayan taşımacılar izinli gönderici olabilirler:

• Yetkilendirilmiş yükümlü statüsü almaya hak kazanmış olan,

• Ulaştırma, Denizcilik ve  Haberleşme  Bakanlığından  alınmış  uluslararası taşımacı yetki belgesine sahip olan,

• Başvuru  yılından  bir  önceki  takvim  yılı içerisinde  en  az  500  transit beyannamesi (TIR Karnesi dâhil) kapsamında eşya transit eden,

• Kapsamlı teminat veya teminattan vazgeçme iznine sahip olan.

Yetkilendirilmiş yükümlü statüsü  almaya hak kazanmış olmayan kişilerin bu kolaylıktan yararlanması mümkün değildir.

56) BAŞVURU NEREYE VE NASIL YAPILIR?

Başvurular yetkilendirilmiş yükümlü sertifikası başvuru formu ile izinli gönderici  başvuru  formu  doldurularak  ve uluslararası  taşımacı  yetki belgesi eklenerek;

• Başvuru yetkilendirilmiş yükümlü başvurusu  sırasında yapılıyorsa, yetkilendirilmiş yükümlü statüsü  başvurusunun yapıldığı Bölge Müdürlüğüne veya,

•  Daha önceden yetkilendirilmiş yükümlü sertifikası alınmış ise sertifikayı düzenleyen Bölge Müdürlüğüne,

yapılır.

57) BAŞVURU NASIL DEĞERLENDİRİLİR?

Başvurular değerlendirilirken  aşağıdaki hususlar gümrük idaresince kontrol edilir;

• Başvuru sahibinin yetkilendirilmiş yükümlü olup olmadığı,

•  Uluslararası taşımacı belgesi  ile kapsamlı teminat/teminattan vazgeçme iznine sahip olup olmadığı,

• Bir önceki yıl 500 transit  beyannamesi kapsamında  transit  işlemi yapılıp yapılmadığı,

• İzin kapsamında kullanılacak tesislerin gerekli nitelikleri taşıyıp taşımadıkları.

58) İZİNDE HANGİ HUSUSLAR  BELİRTİLİR?

İzinli gönderici yetkisinde aşağıdaki hususlar yer alır:

• İzin çerçevesinde uyulması gereken yükümlülükler,

• Çıkış izni bildirim süresi,

• İzin kapsamı tesisler,

•  İzin kapsamı  eşyaya  ilişkin transit  beyannamesinin tescil edileceği  gümrük müdürlükleri.

İzinli gönderici yetkisi sahibi kişilere ayrıca bir “yetki numarası” verilir.

59) HANGİ EŞYA   İZİNLİ   GÖNDERİCİ    YETKİSİ   KAPSAMINDA TAŞINAMAZ?

• Kanun,  kararname   ve  uluslararası   anlaşmalarla   ihracatı   veya  transiti yasaklanmış veya belli kamu kurum ve kuruluşlarınca ön izne ya da kayda bağlanmış olan eşya,

• Yerinde gümrükleme  izni kapsamında  ihracı yapılacak eşyaya ilişkin kap, ambalaj, palet ve benzeri eşya haricinde ihracatta ayniyet tespiti yapılması gereken eşya,

• Bakanlıkça  belirlenerek duyurulacak diğer eşya. Bu yetki kapsamında ihraç edilemez.

60) İZİNLİ  GÖNDERİCİ   YETKİSİ  KAPSAMINDA    “RİSKLİ  EŞYA” TAŞINABİLİR Mİ?

İzinli gönderici yetkisi kapsamında  işlem gören transit eşyasının “riskli eşya” olması halinde, bu eşya yalnızca kapsamlı teminatı, yüksek kaçakçılık riski içeren eşyayı kapsayan izinli göndericiler tarafından taşınabilir.

61) YETKİ KAPSAMI TESİSLER NASIL BELİRLENİR?

Yetki kapsamında işlem yapılacak tesisler aşağıdaki şekilde belirlenir;

•  İzinli gönderici  yetkisi kapsamında  kullanılmak istenen  tesisler  başvuru sırasında belirtilir.

• Belirtilen  tesislerin emniyet  ve güvenlik koşullarına uygun  olup olmadığı gümrük idaresince incelenir.

•  İnceleme sonucunda uygun  bulunan  tesislerden  yetki kapsamında  işlem yapılmasına izin verilir.

62) BAŞKASINA AİT       TESİSLER          YETKİ   KAPSAMINDA KULLANILABİLİR Mİ?

İzinli  gönderici  yetkisi almaya  hak  kazanmış  kişiler,  bu  izin kapsamında

kullanılmak üzere yalnızca kendi tesisleri için başvuruda  bulunabilir.

Ancak,  izinli göndericinin   ihracatta   yerinde  gümrükleme   izni  sahibinin eşyasını  taşıyacak  olması  durumunda, ihracat  eşyasının  yüklenmesi,  taşıma aracının mühürlenmesi ve sınır gümrüğüne sevkiyatın başlatılması işlemlerini bu  kişinin ihracatta  yerinde  gümrükleme  izni kapsamındaki  tesislerinden  de gerçekleştirebilir.

63) YETKİ KAPSAMINDA BULUNAN TESİSLER NASIL DEĞİŞTİRİLİR?

Yetki kapsamında  işlem yapılacak tesislere ilave yapılması veya bu tesislerin izin kapsamından  çıkarılması her zaman mümkündür. Ancak, geçici bir dönem için sertifikanın veriliş tarihinden  itibaren 1 yıl içinde yapılan tesis ilave edilmesi talepleri kabul edilmeyecektir.

Yetki  kapsamında   işlem  yapılacak  tesislerde  değişiklik aşağıdaki  şekilde yapılır;

• Tesis  eklenmesi/çıkarılması talep edilmesi halinde sertifikanın düzenlendiği bölge   müdürlüğüne  başvurulur.  Artık kullanılmayacak  tesislerin  veya taşıması gereken koşulları kaybeden tesislerin gümrük idaresine bildirilmesi zorunludur.

• Eklenmesi istenilen tesislerin emniyet ve güvenlik koşullarına uygun olup olmadığı ilgili bölge müdürlüğünce incelenerek uygun bulunan tesislerden yetki kapsamında işlem yapılmasına izin verilir.

• Çıkarılması talep edilen tesisler ilgili bölge müdürlüğünce yetki kapsamından çıkarılır.

64)  YETKİ KAPSAMINDA   HANGİ  GÜMRÜK  MÜDÜRLÜKLERİNDEN İŞLEM YAPILABİLİR?

Yetki  kapsamında   işlemler,  tesislerin  gümrük   müdürlüğüne  uzaklığı  ve gümrük müdürlüğünün işlem hacmi göz önünde bulundurularak başvurunun yapıldığı Bölge Müdürlüğü  tarafından  belirlenen  gümrük  müdürlüklerinden yapılabilir.

Yetki kapsamında  işlem yapılacak gümrük müdürlükleri, gümrük idaresi tarafından gerekli görülmesi halinde değiştirilebilir.

65) YETKİ KAPSAMI TESİSLERDE BULUNMASI GEREKEN GÜVENLİ ALAN NEDİR?

Güvenli alan, ihracat  eşyasının, beyannamenin tescilinden  sonra  ve araca yüklenip sevk edilmesinden önce bulundurulacağı veya eşyanın taşıma aracında bekletileceği yetki kapsamı tesislerde bulunması zorunlu bir alandır.

66) GÜVENLİ  ALAN  HANGİ  ÖZELLİKLERE SAHİP OLMALIDIR?

Güvenli alan aşağıdaki özelliklere sahip olmalıdır:

• Uygun bir muayene ve sevkiyat alanı.

• Kesintisiz güç kaynağına  bağlı araç tanımlama  ve kimlik tespiti yapmaya imkân verecek çözünürlükte, 24 saat kesintisiz olarak alana giriş çıkış yerleri de dâhil olmak üzere güvenli alanı devamlı izlemeye imkan veren bir kamera sistemi.

• Yeterli aydınlatma düzeni.

• Giriş-çıkış  kayıt düzeni.

67) YETKİ KAPSAMINDA   HANGİ  REJİMLER DAHİLİNDE  İŞLEM YAPILABİLİR?

Yetki kapsamında,  sadece  “kesin ihracat” (1000) ve “dahilde işleme rejimi” (3141-3151) dahilinde işlem gören ihracat beyannamesi kapsamı eşyanın transit işlemleri yapılabilir.

Bu yetki kapsamında taşınacak eşya ile birlikte gönderilecek olan kap, ambalaj, palet ve benzeri eşyanın ihracında rejim kodu sınırlaması yapılmaz.

68) İZİNLİ GÖNDERİCİ  MÜHÜRLEME  YETKİSİNE SAHİP MİDİR?

İzinli  gönderici  eşyayı hareket  (iç) gümrük  idaresine  getirmeyeceğinden ihracat eşyasını taşıyacak aracı kendi mühürleyebilecektir.

Ancak, üzerinde  seri numarası  ve ayırt edici özellikler bulunan  “özel tipte mühür” kullanılması gerekir. İzinli gönderici transit beyanına, kullanılan mührün kimliğini, tipini ve adedini kaydeder.

69) YETKİ KAPSAMI EŞYANIN KESİN İHRACATINDA MÜHÜRLEME VE YÜKLEME İŞLEMLERİNİ KİM, NEREDE YAPAR?

İzinli gönderici yetkisi sahibi, ihracatta yerinde gümrükleme izni sahibi kişinin “1000” ile “3141” ve “3151” rejim kodu ile işlem gören ihracat eşyasını taşıyabilir. Bu durumlarda eşyanın kimin gözetiminde ve hangi tesislerde araca yükleneceği ile aracın kim tarafından mühürleneceği aşağıda belirtilmiştir.:

• Sadece ihracatta yerinde gümrükleme izin sahibinin eşyasını taşırsa   Hangi tesiste yüklenir?  

          İhracatta yerinde gümrükleme izin sahibinin veya izinli göndericinin tesisi.

• Kim mühürler?  

          İzinli gönderici mühürler.

• Parsiyel taşırsa  Hangi tesiste yüklenir?  

          İzinli göndericinin tesisi.

• Kim mühürler?  

          İzinli gönderici mühürler.

70) İZİNLİ GÖNDERİCİ  İHRACATTA YERİNDE GÜMRÜKLEME İZNİNE SAHİP  OLMAYAN    KİŞİNİN HANGİ TÜR  EŞYASINI TAŞIYABİLİR, EŞYANIN  MÜHÜRLEME VE YÜKLEME İŞLEMLERİNİ KİM, NEREDE YAPAR?

İzinli gönderici,  ihracatta  yerinde  gümrükleme  izni sahibi olmayan  kişinin yalnızca “1000” rejim kodu ile işlem gören ihracat eşyasını taşıyabilir. Bu durumda eşya izinli göndericinin  gözetiminde ve izinli göndericinin  tesislerinde  araca yüklenir, araç izinli gönderici tarafından mühürlenir.

71) İZİNLİ GÖNDERİCİNİN İŞLEM SÜRECİ NASILDIR?

1) Tescil: İzinli gönderici yetkisi kapsamında işlem gören ihracat beyannamesi, ihracatçı veya temsilcisi tarafından izinde yazılı hareket gümrük müdürlüğünde elektronik ortamda  tescil edilir. Tescil sırasında eşyanın hangi tesislerinden  çıkış yapacağı beyannamenin 30 no.lu kutusuna yazılır.

2) Tescil numarasının  izinli  göndericiye bildirimi: İhracatçı tarafından, izin  kapsamında   taşınacak   eşya  izinli göndericiye   teslim  edilirken  ihracat beyannamesinin tescil numarası da izinli göndericiye bildirilir.

3)  Eşyanın  güvenli   alana  alınması:  Teslim  alınan  eşya  izinli gönderici tarafından güvenli alana alınır. Güvenli alana girişi ve çıkışı yapılan eşyaya ilişkin kayıtlar ihracat beyannamesinin sayı ve tarihi ile ilişkilendirilerek tutulur. Güvenli alana girişi yapılan eşyaya kesinlikle müdahale edilmez.

4) Gümrük idaresine  bildirim: İhracat beyannamesinin tescili ve eşyanın güvenli alana alınmasını müteakip izinli gönderici tarafından eşyanın çıkışa hazır olduğuna ilişkin gümrük müdürlüğüne elektronik ortamda bildirimde bulunulur.

5) Çıkış izni bildiriminin beklenilmesi:  Gümrük müdürlüğünce eşyanın çıkışına izin verilip verilmeyeceği, izinli göndericiye elektronik ortamda  bildirilir. Çıkış izni bildirim süresi ilgili Bölge Müdürlüğünce  belirlenerek  izne yazılır. Bu süre azami 2 saattir. Çıkış izni verilmeden önce eşya güvenli alandan ve tesisten çıkarılamaz.

6) Transit beyanının iletilmesi: Çıkış izninin verilmesi halinde, izinli gönderici tarafından ihracat eşyası araca yüklenerek ihracat beyannamesinin tescil numaralarını içeren transit beyanı elektronik ortamda gümrük müdürlüğüne iletilir.

7) Eşyanın tesisten çıkarılması: Eşyanın tesisten çıkarılması gümrük müdürlüğünce çıkış izninin verilip verilmemesine göre farklı işlemlere tabidir.

•   Gümrük  müdürlüğü  tarafından   çıkış  izninin  verilmesi  halinde,  eşya izin  sahibinin   gözetimi   altında   araca  yüklenerek  araç  mühürlenir   ve eşya  doğrudan sınır gümrük  idaresine  sevk edilir.   Eşya araç  üzerinde bekletiliyorsa, araç mühürlenir  ve eşya doğrudan sınır gümrük  idaresine sevk edilir.

• Gümrük müdürlüğünce yapılacak risk analizine göre çıkış izni verilmeyerek eşyanın muayene edilmesinin gerekmesi halinde, eşya firmanın tesislerinde bulunan   güvenli  alanda  muayene   ile  görevli  memur  gelinceye  kadar müdahale edilmeksizin bekletilir. Bu durumda olumlu muayene sonuçlarına ulaşılması koşuluyla eşyanın sevk edilmesine müsaade edilir.

İzinli Göndericinin İş Akışı

İhracatçı, eşyayı ve beyanname bilgilerini izinli göndericiye verir

Eşya, izinli gönderici tesislerinde güvenli alana alınır

Eşyanın çıkışa hazır olduğu gümrüğe bildirilir

Gümrük tarafından risk analizi yapılır

RİSK

Riskli durum varsa, muayene yapılır

Riskli durum yoksa, aracın çıkışına izin verilir

Muayene sonrası aracın çıkışına izin verilir

72) YETKİ KAPSAMINDA  KULLANILABİLECEK TRANSİT  BEYANI TÜRLERİ NELERDİR?

Yetki kapsamında  taşınacak eşyanın transiti, transit rejimine ilişkin gümrük beyannamesi (T1 veya T2 transit belgesi) veya TIR Karnesiyle de gerçekleştirilebilir.

Ancak,  TIR Karnesinin kullanılması halinde, TIR Karnesinin hareket  gümrük

idaresine eşyanın   tesislerden  çıkışından önce  mühürletilmek  suretiyle onaylatılması gerekmektedir.

73) MESAİ   SAATLERİ   DIŞINDA   İZİN  KAPSAMINDA İŞLEM YAPILABİLİR Mİ?

İzinli gönderici uygulaması 7-24 esasına uygun olarak çalışmaktadır, dolayısıyla, hafta  sonu-gece yarısı- bayram  tatili gibi gümrük  idaresinin  faal olmadığı zamanlarda da yetki kapsamında eşya taşınabilir.

Mesai saatleri dışında işlem yapılmak istenilmesi halinde, bu işlemin hangi tarihte  ve yaklaşık hangi  saatte  yapılacağının  transit  beyanının  tescil edildiği gümrük  müdürlüğüne işlemin yapılmasından  önceki  en  son  iş günü  mesai bitiminin en az iki saat öncesine kadar bildirilmesi gerekir.

Bildirimde bulunulmaması halinde  yetki  kapsamı  eşyanın  mesai  saatleri dışında sevk işlemi yapılamaz.

74) İZİN SAHİBİ HANGİ YÜKÜMLÜLÜKLERİ YERİNE GETİRMEKLE SORUMLUDUR?

Tebliğde yer alan işleyişten kaynaklı diğer  yükümlülüklerin yanı sıra yetki sahibi aşağıdaki yükümlülükleri yerine getirmekle sorumludur:

• Yapılacak kontrollerde  muayene  ile görevli memura  eşyanın  muayenesinin yapılması için gerekli kolaylığı sağlamak,

• İhracat beyannamesi eki tüm belgeleri muayene  ile görevli memur tarafından istenildiğinde ibraz edilmek üzere hazır bulundurmak,

• Güvenli alana ilişkin kamera kayıtları ile diğer kayıtlara gümrük idaresine erişim hakkı tanımak ve istenildiğinde  bu kayıtların bir kopyasını gümrük idaresine ibraz etmek,

• Özel mührünün korunmasını  sağlamaya  yönelik bütün  gerekli tedbirleri almak.

75) İZİNLİ GÖNDERİCİ YETKİSİNDE İHLAL DURUMLARI  NELERDİR?

İzinli gönderici yetkisinin kullanımında Gümrük İşlemlerinin Kolaylaştırılması

Yönetmeliğinin bu yetkiye ilişkin usul ve esaslarına uyulmak zorundadır.

Bu usul ve esaslara ilişkin ihlaller iki ayrı kategoride sınıflandırılabilir.

Kategori A;

• Rejim  ve tesis kısıtlamalarına uymama, (1000 veya 3141 ya da 3151 rejim kodları dışında  gümrüklü  sahadan  başka  yerden  işlem yapılması, kendi yetki kapsamı tesisleri veya ihracatta yerinde gümrükleme izni sahibinin izin kapsamı tesisleri ya da gümrük sahası dışındaki yerlerden işlem yapılması gibi),

• Yetki kapsamı dışı eşya ve riskli eşya kısıtlamalarına uymama (ihracatı kayda bağlı  bir eşyanın  gümrüğe getirilmek  yerine  kendi  tesislerinden  transit edilmesi veya riskli bir eşyayı, bu türden  eşyayı taşımaya yetki alınmadan gümrüklü sahadan  başka bir yerden taşımak gibi),

• Yetki kapsamı tesislerde güvenli alan bulundurmama,

• İhraç edilecek eşyayı, eşya taşıta yüklü bekletiliyorsa ayrıca taşıma aracını, çıkış izni verilene kadar güvenli alanda bekletme zorunluluğuna uymama,

• Gümrük idaresi tarafından  muayene  edileceği bildirilen eşyayı, eşya taşıta yüklü bekletiliyorsa  ayrıca taşıma  aracını güvenli  alanda  bekletmemek, eşyaya/taşıma aracına müdahale etmek,

•  Yetki  kapsamında,  izin verilenlerden  başka  özelliklerde  olan  mühürler kullanmak ve mühürleme  esaslarına uymamak.

• Yetki yükümlülüklerine uymamak.

Kategori B;

• Güvenli alana ilişkin hususlara uymamak (kamera ile sürekli olarak izleme, eşya giriş çıkışlarını kayıt altına alma gibi),

• Güvenli alana alınan eşyaya ilişkin gerekli kontrolleri yapmamak,

• Yetki kapsamında  taşınan  eşyanın kap, ağırlık ve/veya adet  olarak ihracat beyannamesi kapsamında beyan edilenden farklı olması,

76) İHLAL DURUMUNDA UYGULANACAK YAPTIRIMLAR NELERDİR?

Kategori  A’da  ve  Kategori  B’de  yer  alan  ihlallere  ilişkin idari  yaptırım prosedürleri birbirinden bağımsız olarak yürütülür.

I. Kategori A’da yer alan ihlaller için;

Aşama 1: Kategori A’da yer alan  ihlallerden  herhangi  birinin birinci kez gerçekleştirilmesi  halinde, Gümrük  Kanunu’nun 241/1’inci maddesi  uyarınca idari para cezası verilir ve bu izin 3 ay süreyle askıya alınır.

Aşama 2: 3 aylık askıya alma süresinin sona ermesini takip eden 3 yıl içerisinde Kategori A’da yer alan ihlallerden herhangi  birinin tekrar gerçekleştirilmesi halinde, Gümrük Kanunu’nun 241/1’inci maddesi uyarınca idari para cezası verilir ve bu izin bu sefer 6 ay süreyle askıya alınır.

Aşama 3: 6 aylık askıya alma süresinin sona ermesini takip eden 3 yıl içerisinde Kategori A’da yer alan ihlallerden herhangi  birinin tekrar gerçekleştirilmesi halinde, Gümrük Kanunu’nun 241/1’inci maddesi uyarınca idari para cezası verilir ve bu izin bu sefer 2 yıl süreyle askıya alınır.

I. Kategori B’de yer alan ihlaller için;

Aşama 1:  Kategori B’de yer alan ihlallerden herhangi  birinin gerçekleşmesi halinde,  izin sahibi  ilk iki seferde  uyarılır ve  hakkında  Gümrük  Kanunu’nun

241/1’inci maddesi uyarınca idari para cezası verilir.

Aşama  2:  İkinci  uyarıyı takip  eden   üç  yıl içerisinde  Kategori  B’de  yer alan ihlallerden herhangi  birinin tekrar gerçekleştirilmesi halinde, Gümrük Kanunu’nun 241/1’inci maddesi  uyarınca idari para cezası verilir ve bu izin 3 ay süreyle askıya alınır.

Aşama 3: 3 aylık askıya alma süresinin sona ermesini takip eden 3 yıl içerisinde Kategori B’de yer alan ihlallerden herhangi  birinin tekrar gerçekleştirilmesi halinde, Gümrük Kanunu’nun 241/1’inci maddesi uyarınca idari para cezası verilir ve bu izin bu sefer 6 ay süreyle askıya alınır.

Aşama 4:  6 aylık askıya alma süresinin sona ermesini takip eden 3 yıl içerisinde

Kategori B’de yer alan ihlallerden herhangi  birinin tekrar gerçekleştirilmesi halinde, Gümrük Kanunu’nun 241/1’inci maddesi uyarınca idari para cezası verilir ve bu izin bu sefer 2 yıl süreyle askıya alınır.

Diğer taraftan;

• İçinde bulunulan  takvim yılının sonunda  500 transit  beyannamesi (TIR Karnesi dâhil) kapsamında eşya transit edilememiş olması halinde,

• Yetki, bir sonraki takvim yılı içerisinde bu tutara ulaşılıncaya kadar askıya alınır.

• Ulaştırma, Denizcilik ve  Haberleşme  Bakanlığından  alınmış  uluslararası taşımacı yetki belgesine artık sahip olunmaması halinde,

• Yetki, bu belge yeniden alınıncaya kadar askıya alınır .

• Yetki   kapsamı   tesislerden   herhangi   birinin,  yetkilendirme   koşullarını kaybetmiş olması halinde,

• Koşullar yeniden  sağlanıncaya  kadar bu tesislerden  yetki kapsamında işlem yapılmasına izin verilmez.

77) GERİ ALMA PROSEDÜRÜ NASIL İŞLETİLİR?

İzinli  gönderici  yetkisinden  yararlanılmasından   vazgeçilmesi  halinde  izin geri alınır. Vazgeçilen bu yetkiye, yetkilendirilmiş yükümlü statüsü  ile taşımacı yetki belgesine sahip olunması ve gerekli sayıda transit işlemi gerçekleştirilmesi koşuluyla ve başvuruda bulunmak suretiyle yeniden sahip olunması mümkündür.

BÖLÜM 4: DİĞER BASİTLEŞTİRİLMİŞ UYGULAMALAR

78) EKSİK BEYAN USULÜ  NEDİR?

Beyannameye eklenmesi gereken belgelerden bazılarının eklenmeden beyanda bulunulmasıdır. Bu belgeler, tescil tarihinden  itibaren  1 ay içerisinde  gümrüğe getirilmelidir. Bu süre ilgili gümrük müdürlüğünce 3 aya kadar uzatılabilmektedir.

79) EKSİK BEYAN USULÜNDEN KİMLER FAYDALANABİLİR?

Eksik beyan  usulünden, tüm  yetkilendirilmiş yükümlü  sertifikası sahipleri ayrıca başvuruda  bulunulmasına  gerek kalmaksızın ve ek koşullar aranmaksızın sertifikanın geçerli olduğu süre boyunca yararlanabilirler.

80) EKSİK BEYAN USULÜNE GÖRE SONRADAN GETİRİLEBİLECEK BELGELER NELERDİR?

Eksik beyan usulü sadece aşağıdaki belgeler için uygulanabilir.

• Fatura,

• A.TR Dolaşım Belgesi,

• Menşe ispat belgeleri,

• Teslim  şekli gereği ibrazı gereken navlun makbuzu ve sigorta poliçesi,

• İşlenmiş  tarım  ürünlerinin   serbest   dolaşıma   sokulması  halinde   ibrazı gereken işlenmiş tarım ürünleri analiz sonuç raporu.

81) EKSİK BEYAN USULÜ HANGİ DURUMLARDA ASKIYA ALINIR?

Eksik belgelerin ek süreler dahil süresi içinde gümrüğe getirilmemesi halinde, eksik beyan usulünden yararlanma hakkı bu belgeler getirilinceye kadar askıya alınır.  Bu ihlalin 3 defa tekrarı halinde ise, eksik beyan usulünden yararlanma hakkı ayrıca 6 ay askıya alınır. Bu ihlalin bundan sonra tekrar edilmesi halinde, bu defa ayrıca 2 yıllık askıya alma işlemi uygulanır.

82) KISMİ TEMİNAT NEDİR?

Gümrük antrepo, gümrük kontrolü altında işleme ve geçici ithalat rejimlerinde işlem gören eşya için ithalat vergilerinin tamamı yerine sadece %10’u oranında teminat alınmasına yönelik bir kolaylıktır.

83) KISMİ         TEMİNAT          UYGULAMASINDAN       KİMLER FAYDALANABİLİR?

Kısmi teminat  uygulamasından, tüm yetkilendirilmiş yükümlü sertifikası sahipleri  ayrıca başvuruda   bulunulmasına   gerek  kalmaksızın ve  ek  koşullar aranmaksızın sertifikanın geçerli olduğu süre boyunca yararlanabilirler.

84) KISMİ TEMİNAT UYGULAMASI HANGİ DURUMLARDA  ASKIYA ALINIR?

Kısmi teminat  uygulamasından yararlanma  hakkı, ekonomik  etkili gümrük rejimleri kapsamında  ödenmesi  gereken  kesinleşmiş gümrük  vergileri, faiz ve para cezalarının tebliğ edilen ödeme süresi içerisinde ödenmemesi ihlalinin ikinci kez tekrarı halinde 2 yıl süreyle askıya alınır. Kişinin sahip olduğu götürü teminat yetkisinin askıya alınmış olması halinde  de,   kısmi teminat  uygulamasından yararlanma hakkı askıya alınır.

85) GÖTÜRÜ TEMİNAT NEDİR?

Götürü teminat, sertifika sahibi için belirlenmiş tutardaki teminatın her işlem için ayrı ayrı teminat   verilmeksizin, teminata   bağlanması   gereken  tutardan bağımsız olarak ve herhangi bir düşüm yapılmaksızın 1 yıl süreyle kullanılabilen bir teminat türüdür.

86) GÖTÜRÜ     TEMİNAT          UYGULAMASINDAN       KİMLER FAYDALANABİLİR?

Bu uygulamadan,  yetkilendirilmiş yükümlü sertifikası sahipleri bu uygulama için başvurmaları  ve istenilen  tutarda  banka  veya özel finans kurumlarından alınacak süresiz teminat mektubunun ibraz etmeleri koşuluyla faydalanabilirler.

87) GÖTÜRÜ  TEMİNAT YETKİSİ BAŞVURUSU NEREYE VE NASIL YAPILIR?

Başvurular;

• Yetkilendirilmiş yükümlü başvurusu sırasında yetkili Bölge Müdürlüğüne veya,

• Daha önceden yetkilendirilmiş yükümlü  sertifikası alınmış ise sertifikayı düzenleyen Bölge Müdürlüğüne,

• Götürü Teminat yetkisi Başvuru Formu doldurularak yapılır.

88) GÖTÜRÜ TEMİNAT TÜRLERİ NELERDİR?

GÖTÜRÜ TEMİNAT YETKİSİNİN KAPSAMI

Teminat Gösterilecek Kamu Alacağı        Götürü Teminat Türü

4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanu- nunun eki (I) sayılı lis- tenin (A) cetvelinde yer alan eşyanın ithalinde ödenecek özel tüketim vergisi dahil      Dahilde işleme rejimi dahil, bu Yönetmeliğin götürü teminat hükümlerinin uygulanabileceği eşyaya ilişkin gümrük vergileri ve sair vergiler

GTR1-ÖTV.IA       

Dahilde işleme rejimi dışında bu Yönetmeliğin götürü teminat hükümlerinin uygulanabileceği eşyaya ilişkin gümrük vergileri ve sair vergiler.          

GTR2-ÖTV.IA

4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanu- nunun eki (I) sayılı lis- tenin (A) cetvelinde yer alan eşyanın ithalinde ödenecek özel tüketim vergisi hariç  Dahilde işleme rejimi dahil, bu Yönetmeliğin götürü teminat hükümlerinin uygulanabileceği eşyaya ilişkin gümrük vergileri ve sair vergiler

GTR1

Dahilde işleme rejimi dışında bu Yönetmeliğin götürü teminat hükümlerinin uygulanabileceği eşyaya ilişkin gümrük vergileri ve sair vergiler.          

GTR2

89)GÖTÜRÜTEMİNATUYGULANMASINDANYARARLANABİLMEK İÇİN VERİLECEK TEMİNAT  NASIL  BELİRLENİR?

Götürü  teminat  yetkisi için verilmesi gereken  teminat  tutarı, başvurunun yapıldığı ayın ilk gününden geriye dönük 1 yıllık süre içerisinde yapılan teminatlı işlemlerin toplam tutarının %10’udur. Ancak bu toplam tutardan bağımsız olarak verilmesi gereken teminat tutarının alt ve üst limitler bulunmaktadır. Bu limitler aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

Götürü Teminat Tutarı   Alt Limit            Üst Limit

GTR1-ÖTV.IA             250.000 Avro    10.000.000 Avro

GTR2-ÖTV.IA               75.000 Avro      10.000.000 Avro

GTR1                         250.000 Avro    2.000.000 Avro

GTR2                           75.000 Avro      2.000.000 Avro

Götürü teminat  tutarları başvurunun yapıldığı Bölge Müdürlüğü tarafından belirlenmektedir.

90) GÖTÜRÜ TEMİNAT YETKİSİNİN GÜNCELLENMESİ GEREKİR Mİ?

Götürü teminatın  geçerlilik süresi 1 yıldır. Bu yetkinin kullanılmaya devam edilmesinin istenilmesi halinde  geçerlilik süresinin bitimine 1 ay kala yeniden başvuruda   bulunularak   yetkinin  güncellenmesi  sağlanmalıdır.  Hesaplanan teminat tutarının bir önceki teminat tutarından fazla çıkması halinde aradaki fark için ek teminat  mektubu  veya daha  yüksek tutarda  yeni bir teminat  mektubu verilmesi gerekir. Hesaplanan tutarın bir öncekinden daha düşük çıkması halinde ise, daha önce verilmiş olan teminat mektubu  yerine daha düşük tutarlı yeni bir teminat mektubunun verilmesi mümkündür.

Daha önce üst limitlerden verilmiş teminat mektubunun verilmesi durumunda ise, güncelleme  başvurusunda bulunulmasına  gerek yoktur.

91) GÖTÜRÜTEMİNATYETKİSİ HANGİ DURUMLARDA ASKIYA ALINIR?

Götürü teminat yetkisi dört durumda askıya alınır:

1- Süresi içerisinde güncelleme  başvurusu yapılmamış olması.

•  Güncelleme  başvurusu  yapılıp güncelleme  işlemleri tamamlanıncaya kadar askıya alınır.

2- Götürü teminat yetkisini haiz sertifika sahibinin ticaret unvanının değişmesi ancak bu değişikliğe ilişkin götürü teminat yetkisi yenileme işlemi için başvuruda bulunulmaması.

• Yeni unvana  göre  düzenlenmiş  en az aynı tutardaki  teminat  mektubu ibraz edilinceye kadar askıya alınır.

3- Götürü teminat  yetkisi için verilen teminatın  kapsadığı kamu alacağının süresi içinde ikinci kez ödenmemesi.

• 2 yıl süreyle askıya alınır.

4- Verilen teminatın herhangi bir nedenle geçerliliğini kaybetmiş olması.

• Yeni bir teminat ile değiştirilinceye kadar götürü teminat yetkisi askıya alınır.

5- Kısmi teminat uygulamasından yararlanma yetkisinin askıya alınmış olması.

• Kısmi teminat yetkisinin askıya alınmasının bitimine kadar götürü teminat yetkisi askıya alınır.

92) GÖTÜRÜ TEMİNAT YETKİSİ HANGİ DURUMLARDA GERİ ALINIR?

Sertifika sahibinin götürü  teminat  uygulamasından yararlanmaktan vazgeçmesi durumunda götürü  teminat  yetkisi geri alınır. Bu durumda,  götürü teminat  kapsamındaki  tüm  gümrük  vergileri ve diğer  vergiler tutarının  %20 fazlasıyla teminata  bağlanır ve götürü  teminat  yetkisi için verilen teminat  iade edilir.

93) ONAYLANMIŞ İHRACATÇI KİMDİR?

İhracatta  yerinde   gümrükleme,  basitleştirilmiş  işlem  kapsamında   A.TR dolaşım  belgesi  düzenleme ve  vize etme,  eşyanın  kıymetine  bakılmaksızın fatura beyanı/EUR.MED fatura beyanı düzenleme izinlerinden en az birine hak kazanmış kişilere onaylanmış ihracatçı denilmektedir.

94) BASİTLEŞTİRİLMİŞ İŞLEM KAPSAMINDA  A.TR DÜZENLEME VE VİZE ETME İZNİ NEDİR?

Basitleştirilmiş işlem kapsamında  A.TR düzenleme ve vize etme  izni, kişinin A.TR dolaşım belgelerini  yetkili kuruluşa onaylatma  zorunluluğu  olmadan kendisinin düzenleyebilmesi  ve düzenlediği  A.TR dolaşım belgelerini  gümrük

idaresine ibraz etmek  zorunda  kalmadan  dolaşım belgesine  konu eşyayı ihraç edebilmesine olanak sağlayan bir kolaylıktır.

95) BASİTLEŞTİRİLMİŞ İŞLEM KAPSAMINDA  A.TR DÜZENLEME VE VİZE ETME İZNİNDEN  KİMLER FAYDALANABİLİR?

Başvurudan  önceki  bir yıl içerisinde  en  az 50 adet  A.TR  dolaşım  belgesi düzenleyip vize işlemlerini tamamlamış olan yetkilendirilmiş yükümlü statüsüne hak kazanmış kişiler, talep etmeleri halinde, bu izinden faydalanabilirler.

96) BASİTLEŞTİRİLMİŞ İŞLEM KAPSAMINDA  A.TR DÜZENLEME VE VİZE ETME İZNİ HANGİ DURUMLARDA ASKIYA ALINIR?

Basitleştirilmiş işlem  kapsamında   A.TR  düzenleme  ve  vize  etme   izninin kullanımında  2006/10895  sayılı Türkiye ile Avrupa Topluluğu Arasında Oluşturulan  Gümrük Birliğinin Uygulanmasına  İlişkin  Esaslar Hakkında Karar ile Gümrük İşlemlerinin Kolaylaştırılması Yönetmeliğinin bu izne ilişkin usul ve esaslarına uyulmak zorundadır.

Bu usul ve esaslara aykırı davranılması halinde;

• İzin sahibi ilk iki ihlalde yazılı olarak uyarılmaktadır,

• İkinci  uyarıyı takip  eden  3 yıl içerisinde  ihlalin tekrar  gerçekleştirilmesi halinde, bu izin 6 ay süreyle askıya alınmaktadır,

• 6 aylık askıya alma süresinin sona ermesini takip eden 3 yıl içerisinde yeniden ihlalde bulunulması halinde, izin bu sefer 2 yıl süreyle askıya alınmaktadır.

97) BASİTLEŞTİRİLMİŞ İŞLEM KAPSAMINDA  A.TR DÜZENLEME VE VİZE ETME İZNİ HANGİ DURUMLARDA GERİ ALINIR?

Basitleştirilmiş işlem kapsamında  A.TR  düzenleme ve vize etme  izni, izin sahibinin talep etmesi halinde geri alınmaktadır.

98) EŞYANIN  KIYMETİNE BAKILMAKSIZIN FATURA BEYANI/EUR. MED FATURA BEYANI DÜZENLEME İZNİ NEDİR?

Eşyanın  kıymetine   bakılmaksızın  fatura   beyanı/EUR.MED fatura   beyanı düzenleme izni, kişinin serbest  ticaret anlaşması  yapılan ülke veya ülke gruplarıyla tercihli ticarette, Türkiye ile Avrupa Birliği arasında tarım ürünlerinin tercihli ticaretinde ve ülkemiz tarafından tek taraflı olarak tanınan Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi Rejimi  kapsamında   gerçekleştirilen  tercihli  ticarette, fatura beyanı veya EUR.MED fatura beyanı kapsamında, ihracat eşyasına ilişkin herhangi bir  kıymet  sınırlaması  olmaksızın  karşı ülkede  tercihli  tarife  uygulanmasına olanak sağlayan bir kolaylıktır.

99) EŞYANIN    KIYMETİNE   BAKILMAKSIZIN    FATURA BEYANI/ EUR.MED   FATURA BEYANI   DÜZENLEME   İZNİNDEN    KİMLER FAYDALANABİLİR?

Başvurudan önceki bir yıl içerisinde aynı eşyanın en az 50 adet  EUR.1 veya EUR.MED  dolaşım  belgesi  düzenlenmesini gerektiren  ihracatını  yapmış  olan yetkilendirilmiş yükümlü statüsüne hak kazanmış kişiler, talep etmeleri halinde, bu izinden faydalanabilirler.

100) EŞYANIN KIYMETİNE BAKILMAKSIZIN FATURA BEYANI/EUR. MED FATURA BEYANI DÜZENLEME İZNİ HANGİ DURUMLARDA ASKIYA ALINIR?

Eşyanın  kıymetine   bakılmaksızın  fatura   beyanı/EUR.MED fatura   beyanı düzenleme izninin kullanımında serbest ticaret anlaşması yapılan ülke veya ülke gruplarıyla tercihli ticarette, Türkiye ile Avrupa Birliği arasında tarım ürünlerinin tercihli ticaretinde ve ülkemiz tarafından tek taraflı olarak tanınan Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi rejimi kapsamında  gerçekleştirilen tercihli ticarette esas alınan Menşe Protokollerini iç hukukumuza  aktaran Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti Hakkında Yönetmelikler ile Gümrük İşlemlerinin Kolaylaştırılması Yönetmeliğinin bu izne ilişkin usul ve esaslarına uyulmak zorundadır.

Bu usul ve esaslara aykırı davranılması halinde;

• İzin sahibi ilk iki ihlalde yazılı olarak uyarılmaktadır,

• İkinci uyarıyı takip eden  üç yıl içerisinde ihlalin tekrar gerçekleştirilmesi halinde, bu izin 6 ay süreyle askıya alınmaktadır,

• 6 aylık askıya alma süresinin sona ermesini takip eden 3 yıl içerisinde yeniden ihlalde bulunulması halinde, izin bu sefer 2 yıl süreyle askıya alınmaktadır.

101) EŞYANIN KIYMETİNE BAKILMAKSIZIN FATURA BEYANI/EUR. MED FATURA BEYANI DÜZENLEME İZNİ HANGİ DURUMLARDA GERİ ALINIR?

Eşyanın  kıymetine  bakılmaksızın  fatura  beyanı/   EUR.MED  fatura  beyanı düzenleme izni, izin sahibinin talep etmesi halinde geri alınmaktadır.

BÖLÜM 5: EMNİYET VE GÜVENLİK KONTROLLERİNE İLİŞKİN KOLAYLIKLAR

102) DAHA AZ VE ÖNCELİKLİ OLARAK KONTROL VE MUAYENEYE TABİ TUTULMA  KOLAYLIĞI NEDİR?

• Yetkilendirilmiş yükümlü sertifikası sahipleri diğer yükümlülere göre daha az belge kontrolüne ve muayeneye  tabi tutulur.

• Yetkilendirilmiş yükümlü tarafından verilen gümrük beyannamesi kapsamındaki  sevkiyat risk analizi sonucunda belge  kontrolü  veya fiziki muayene için seçildiğinde, gümrük idaresi söz konusu kontrol ve muayeneyi öncelikli olarak yapar.

103) AZALTILMIŞ ZORUNLU  BİLGİLERDEN OLUŞAN  ÖZET BEYAN VEREBİLME KOLAYLIĞI NASIL KULLANILIR?

• Yetkilendirilmiş yükümlü sertifikası sahibi ithalatçı ve ihracatçılar tarafından Gümrük Yönetmeliği’nin 10 no.lu ekinde belirtilen azaltılmış zorunlu bilgilerden oluşan özet beyan verilebilir.

• Örneğin,  taşıtın  kimliği,  yükleme/boşaltma  yeri,  brüt   ağırlık,  nakliye

ücreti, ödeme  şekli, eşyanın bulunduğu yer vb. hususlara ilişkin kutuların doldurulması zorunlu değildir.

104)  EMNİYET  VE GÜVENLİK   KONTROLLERİNE   İLİŞKİN  DİĞER KOLAYLIKLAR NELERDİR?

Gümrük mevzuatı uyarınca halihazırda uygulanmakta olan mavi hat kolaylığından yetkilendirilmiş yükümlü sertifikasına sahip kişiler de faydalanacaklardır.

Mavi hat eşyanın belge kontrolüne  veya muayeneye  tabi tutulmadan teslim edildiği bir uygulamadır. Mevcut mavi hat uygulamasında, eşyaya ilişkin gümrük işlemlerinin eşyanın  taşıttan  indirilmeksizin yapılmak istenilmesi  halinde, bu eşyanın mavi hatta işlem görmesi mümkün değildir. Bu durumda eşyanın belge kontrolünün  veya eşyanın fiziki kontrolünün  mutlaka yapılması gerekir. Ancak yetkilendirilmiş yükümlüler böyle bir sınırlamaya tabi tutulmayacaklardır ve taşıt üstü işlemlerinin mavi hatta işlem görmesi mümkün olabilecektir. Böylece taşıtın gümrük sahasında bekleme süresi azaltılacaktır.

105) EMNİYET   VE GÜVENLİK   KONTROLLERİNE   İLİŞKİN   İHLAL DURUMLARI NELERDİR?

Emniyet ve güvenlik kontrollerine ilişkin kolaylıkların kullanımında Gümrük İşlemlerinin  Kolaylaştırılması Yönetmeliğinin  bu  kolaylıklara ilişkin usul  ve esaslarına uyulmak zorundadır.

Bu usul ve esaslara ilişkin ihlaller şunlardır;

• Gümrük    beyannamesinin   tescil    tarihinde    mevcut    olduğu    halde, beyannameye eklenmesi gereken  belgelerden bir ya da daha fazlası ibraz edilmeden  eşyanın teslim alınması,

• Mavi hatta işlem gören ihracat beyannamesine eklenmesi zorunlu olmayan ancak beyan  sahibi tarafından  saklanması gereken  belgelerden bir veya daha fazlasının mevcut olmaması,

• Mavi  hatta   işlem  görmemesi   gereken   eşyaya   ilişkin  beyannamenin yükümlünün beyanından kaynaklı olarak mavi hatta işlem görmesi,

• Mavi hat  kapsamında  ithali veya ihracı gerçekleştirilen  eşyanın  beyana aykırı olması.

106) İHLAL DURUMUNDA UYGULANACAK YAPTIRIMLAR NELERDİR?

Aşama 1:  İzin sahibi ilk iki ihlalde yazılı olarak uyarılır ve hakkında Gümrük

Kanununun 241/1 maddesi uyarınca idari para cezası uygulanır.

Aşama 2: İkinci uyarıyı takip eden  üç yıl içerisinde ihlalin tekrar gerçekleştirilmesi  halinde, Gümrük Kanununun 241/1  maddesi  uyarınca idari para cezası uygulanır ve bu kolaylık 6 ay süreyle askıya alınır.

Aşama 3:  6 aylık askıya alma süresinin sona ermesini takip eden 3 yıl içerisinde yeniden ihlalde bulunulması halinde, Gümrük Kanununun 241/1 maddesi uyarınca idari para cezası uygulanır ve izin bu sefer 2 yıl süreyle askıya alınır.

BÖLÜM 6: DÜNYADA YETKİLENDİRİLMİŞ YÜKÜMLÜ UYGULAMASI

107) YETKİLENDİRİLMİŞ           YÜKÜMLÜ         STATÜSÜNE      İLİŞKİN ULUSLARARASI DÜZENLEMELER NELERDİR?

Yetkilendirilmiş yükümlü olgusu, Dünya Gümrük Örgütü’nün güvenli ticaretin desteklenmesi için oluşturulan  geleceğin  uluslararası gümrük modelinin temel yapı taşlarından  biridir. Yetkilendirilmiş yükümlü konseptinin  özü Gümrük-Özel sektör  arasında  işbirliği esasına  dayanır.   Yükümlüler, uluslararası  taşımacılık kapsamındaki  eşyayı yetkisiz dış müdahalelerden koruyacak düzeyde  yüksek kalitede  iş akışlarına sahip  olduklarını  kanıtlamaları  halinde  gümrük  idaresi tarafından Yetkilendirilmiş Yükümlü olarak akredite edilebilmektedirler.

Çoğu DTÖ üyesi yetkilendirilmiş yükümlü modelini benimsemiştir  ve önümüzdeki   birkaç  yıl  içerisinde  çoğu   gümrük   idaresinin   yetkilendirilmiş yükümlü programlarını  yürürlüğe  koymaları ve bu programın  dünya  çapında yaygınlaştırılması beklenilmektedir. Başlıca yetkilendirilmiş yükümlü veya benzeri programları aşağıdaki ülkeler yürürlüğe koymuş durumdadır;

• ABD (C-TPAT; Terörizme Karşı Gümrük-Ticaret İşbirliği)

• AB üye ülkeleri (AEO; Yetkilendirilmiş Yükümlü)

• APEC (Asya Pasifik Ekonomik İşbirliği) Üyeleri (AEO)

• Yeni Zelanda (SES; Güvenli İhracat Tertibi)

• Singapur (STP; Güvenli Ticaret Ortaklığı)

Tüm  bu  programların  kökeninde  güvenli  ticaretin  desteklenmesi yer alsa da her birinin yaklaşımı farklıdır.  Örneğin ABD ihracatçıları bu programa  dahil etmezken  AB’nin AEO programı arz zinciri içerisindeki tüm yükümlülere açıktır. AB’nin AEO programının  diğerlerinden en büyük farkı daha kapsamlı olmasıdır çünkü güvenliğin yanı sıra basitleştirilmiş usulleri de kapsamaktadır ve böylelikle gümrük vergileri dahil bütün gümrük mevzuatına uyumluluk ile ilintilidir.

108) DÜNYADA HANGİ ÜLKELERDE YETKİLENDİRİLMİŞ YÜKÜMLÜ UYGULAMASI BULUNMAKTADIR?

Avrupa Birliği’ne üye ülkeler ile Amerika Birleşik Devletleri, Arjantin, Cezayir, Çin ve Hong  Kong, Dominik Cumhuriyeti, Guatemala,  İsrail, İsviçre,  Kanada, Kenya, Kolombiya,  Kore,  Kosta  Rika,  Malezya,  Meksika, Norveç,  Singapur, Ürdün, Yeni Zelanda ve Zambiya olmak üzere toplam 46 ülkede yetkilendirilmiş

yükümlü  uygulaması  bulunmaktadır. Avrupa Birliği’nde yaklaşık 10 bin  adet yetkilendirilmiş yükümlü bulunmakta* olup bunların yarıdan fazlası Almanya’da geri kalanlar ise başta  Hollanda ve Fransa olmak üzere üye ülkelerde  faaliyet göstermektedir.

Diğer taraftan  ABD’de yaklaşık 10325 bin, Güney Kore’de 292 ve Japonya’da

482 adet yetkilendirilmiş yükümlü bulunmaktadır.

*Rakamlar Compendium of Authorized Economic Operator (AEO) Programmes 2012 yılı çalışmasından alınmıştır.

109)  YETKİLENDİRİLMİŞ YÜKÜMLÜ  ULUSLARARASI  ARENADA NEDEN ÖNEMLİDİR?

11 Eylül saldırılarından sonra, sınır geçişlerinde ve uluslararası ticarette güvenliğin sağlanması ile ticaretin kolaylaştırılması arasındaki dengenin nasıl sağlanacağı sorusu gündeme gelmiştir.  Sorunun  çözümüne   yönelik olarak  yürütülen  müzakereler sonrasında yetkilendirilmiş yükümlü kavramı geliştirilmiştir.

Bunun  temel  amacı  güvenli  arz zincirleri oluşturulmasıdır. Çünkü zincirin her halkası, ilk çıkış noktasından (konteynerin  doldurulduğu tesis) nihai varış noktasına  (konteynerin  boşaltıldığı tesis) kadar, farklı yetkilendirilmiş yükümlü programları altında olsa bile güvenli addedilmiş olacaktır. Bu, uluslararası ticareti büyük  ölçüde  hızlandıracak  ve  kolaylaştıracaktır.  Aynı zamanda   uluslararası ticaretin güvenli bir şekilde yürütülmesini sağlayacaktır.

110) KARŞILIKLI TANIMA ANLAŞMASI NEDİR?

Yetkilendirilmiş yükümlü statüsüne sahip firmaların bu kolaylaştırmalardan sadece kendi ülkelerinde değil, yetkilendirilmiş yükümlü uygulamasının yürütüldüğü diğer ülkelerde de yararlanabilmesi için ülkeler arasında  karşılıklı tanıma anlaşması yapılmış olması gerekmektedir. Ülkeler müzakereler sonrasında karşılıklı tanıma  anlaşması  imzalayarak birbirlerinin  yetkilendirilmiş yükümlü statülerini tanırlar ve anlaşma tarafı diğer ülkelerin yetkilendirilmiş yükümlülerini kendi yetkilendirilmiş yükümlüleri ile eşdeğerde tutarlar.

Aralarında karşılıklı tanıma anlaşması bulunan başlıca ülkeler:

ABD      Güney Kore Kanada Japonya Ürdün

Yeni Zelanda

Avrupa Birliği

Japonya           

Avrupa Birliği Kanada Singapur

Yeni Zelanda

ABD

Kanada

Singapur Güney Kore ABD Japonya

Güney Kore       Singapur Yeni Zelanda ABD

Japonya

Kanada

Avrupa Birliği   

İsviçre Norveç ABD Japonya

Karşılıklı tanıma antlaşması için görüşmelere devam eden ülkeler:

Japonya-Malezya, Japonya-Güney Kore, Japonya-Çin, Güney Kore-Çin, Singapur-Çin, Singapur-Yeni Zelanda, Singapur-ABD, AB-Andora, AB-San Marino, AB-Çin, İsviçre-Norveç

BÖLÜM 7: YETKİLENDİRİLMİŞ YÜKÜMLÜ UYGULAMASININ FAYDALARI

111)  YETKİLENDİRİLMİŞ YÜKÜMLÜ   UYGULAMASININ   FAYDALARI NELERDİR?

I. Yetkilendirilmiş  Yükümlü Statüsü  Sahiplerine  Doğrudan  ve  Dolaylı

Faydaları

• Boşaltma,

• Yükleme,

• Eşya ve aracın beklemesi

gibi masrafların ortadan kalkması

• Gümrük idaresiyle daha iyi ilişkiler ve işbirliği artışı.

• Piyasada güvenilir kişi olarak tanınma ve daha çok tercih edilme.

• İş ilişkileri  içinde olunan kişileri daha iyi tanıyabilme.

• Sevkiyatlardaki gecikmelerde azalma.

• Daha ileri düzeyde planlama.

• Daha fazla müşteri sadakati.

• Emniyet ve güvenlik açıklarından kaynaklı vakalarda azalış.

• Hırsızlık  vakalarında ve kayıplarda azalma.

• Mala zarar veriliş vakalarında azalış.

• Çalışanları  daha iyi tanıyabilme.

• Tedarik zinciri ortakları arasında güvenilirlik ve iletişim artışı.

• Tedarik masraflarının azalması ve tedarikçilerle işbirliğinin artması.

• Sigorta masraflarının azalması.

II.  Yetkilendirilmiş  Yükümlü  Olmayan Kişilere ve  Gümrük İdaresine

Faydaları

• Gümrük idaresinin iş yükünün hafifletilmesi.

• Gümrük idaresi tarafından  riskli sevkiyatlara daha çok odaklanabilmesi  ve kaçakçılık faaliyetleriyle daha etkin mücadele edilebilmesi.

• Gümrüklerdeki yığılmanın önlenmesi.

• Gümrüklerdeki eşya hareketlerinin ve araç sevkiyatlarının hızlandırılması.

III. Uygulamanın Makro-Ekonomik Faydaları

• Yasal ticaretin kolaylaştırılması ve yasadışı ticaretle mücadelede etkinliğin arttırılması.

• Ülkenin uluslararası rekabet gücünün artması.

• Ülkenin yabancı yatırımlar için daha cazip hale gelmesi.

• Dış ticaretin hızlı ve kolay yapıldığı bir ülke olarak tanınma.

• Uluslararası piyasalarda ticaret ortağı olarak daha çok tercih edilme.

• Uluslararası ticaretteki  emniyet  ve güvenlik açıklarının azaltılması yoluyla güvenli ticaretin teşvik edilmesi.

• İşlemlerin daha az maliyetli ve daha hızlı gerçekleştirilmesi yoluyla ihracatın desteklenmesi.

•   Uluslararası standartlarda daha  etkin  ve  verimli çalışan,  daha  yüksek rekabet gücüne ve daha iyi iç kontrol süreçlerine sahip firma sayısında artış sağlanması.

IV. Uygulamanın Uluslararası Faydaları

• Maliyet azalışından ve süre kazanımından kaynaklı rekabet gücü artışı.

•  Yurtdışı alıcılarına eşyayı zamanında teslim edebilme.

• Uluslararası pazarlarda tedarikçi olarak daha çok tercih edilme.

• Uluslararası piyasalarda güvenilir olarak tanınma.

• Yabancı yatırımcılar tarafından iş ortaklığında tercih edilme .

• Karşılıklı   tanıma   anlaşması  yapılan  ülkelerde  yetkilendirilmiş  yükümlü olarak kabul edilme ve o ülkede yetkilendirilmiş yükümlüler için sağlanan ayrıcalıklardan mütekabiliyet esasına dayanılarak faydalanabilme